شده مىتوانند يك برّه را از زمين برداشته ، با خود ببرند .
11 - پرندگان مهاجر عالم عجيب و شگفت انگيزترى دارند . گاه از خط استوا به مناطق قطبى و بالعكس حركت مىكنند و بيش از ده هزار كيلومتر راه را طى مىكنند ؛ بى آن كه راه را گم كنند ، شبها و روزها پرواز مىكنند ! قبل از مهاجرت ، دسته جمعى با يك الهام درونى به تغذيهء فراوان مىپردازند و بدن خود را از چربى انباشته مىكنند كه در طول مسافرت از آن استفاده كنند ! 12 - مقاومت پرندگان در مقابل سرما و گرما بسيار زياد است . در زمستان كه ما انسانها كنار بخارى جمع مىشويم ، آنها در سرماى چندين درجه زير صفر زنده مىمانند ! حرارت بدن آنها از بدن انسان بيشتر است و به 45 درجه بالاى صفر مىرسد ! و شايد همين حرارت است كه به آنها در مقابل سرما مقاومت مىدهد . « 1 » 13 - خدمات پرندگان به انسان ، بسيار زياد است : خوراك بسيارى از آنها حشرات است ؛ پرندگان شكارى ، افزايش نسل پرندگان ديگر را مهار مىكنند ؛ پرندگان مردارخوار ، سطح درياها و خشكىها را پاكسازى مىكنند ؛ بسيارى از آنها در زدودن آفات ، نقش مهمى دارند و علاوه بر اينها پرندگان براى ما غذاى مهمى به شمار مىروند .
14 - در پايان اين بحث ، قلم را به دست شارح خوش ذوق شرح « فى ظلال نهج البلاغه » مىسپاريم . او از كتاب « روبرت لمن » به نام « همه چيز دربارهء پرندگان » ترجمه « دكتر مصطفى بدران » چنين نقل مىكند : « بعضى حدس مىزنند كه در تمام روى زمين ، حدود صد ميليارد پرنده وجود دارد ( در انواع مختلف ) و بزرگتر از همه شترمرغ است كه قامت آن به 5 / 2 متر مىرسد . . . و كوچكترين آنها « طنان » است كه طول آن فقط پنج سانتى متر است و با سرعت عجيبى پرواز مىكند و در يك ثانيه ، پنجاه تا دويست بار پر مىزند و سرعت حركت او در ساعت تا 90 كيلومتر مىرسد و مىتواند طرف جلو و عقب و يا بالا و پايين حركت كند و حتى مىتواند مدتى طولانى در يك نقطه از هوا توقف كند !
هامش
( 1 ) فرهنگ نامه و كتب ديگر .