كه چگونه ممكن است چنين منكرات گستردهاى در زمان امام باشد و ايشان از آنان نهى نكند ؟ و در جواب آن گفتهاند : امام عليه السّلام توان جلوگيرى از بعضى منكرات ريشهدار را نداشت يا اگر مىخواست جلوگيرى كند ، به مفسدهء عظيمترى منتهى مىشد .
ولى همان گونه كه گفته شد ، منظور از منكر ، چيزى نيست كه اين جمع از شارحان از آن برداشت كردهاند تا اشكالى متوجّه شود و نياز به پاسخى داشته باشد . منظور ، بدىها و نافرمانىها و بىوفايىهاى در حق امام است ؛ به قرينهء « البرّ القليل » كه در جملهء قبل بيان شده است .
شبيه همين معنا در خطبههاى ديگر نهج البلاغه به چشم مىخورد . در خطبهء 97 مىفرمايد : « و لقد أصبحت الأمم تخاف ظلم رعاتها و أصبحت أخاف ظلم رعيّتي ؛ همواره امتها از ظلم زمامدارشان در وحشت بودهاند ؛ ولى من از ظلم پيروانم بيمناكم » .
* * *
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 208
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٨