جبالها و نسفها « 1 » ، و دكّ « 2 » بعضها بعضا من هيبة جلالته و مخوف سطوته ) .
به اين ترتيب ، انفجار عظيمى در آسمانها و زمين به وقوع مىپيوندد و جهان مادّه به طور كامل ويران مىشود و همانگونه كه قرآن مىگويد ، بر ويرانههاى آن جهان نوينى ايجاد مىشود كه رستاخيز در آن واقع خواهد شد : «
« يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ »
؛ در آن روز كه اين زمين به زمينى ديگر و آسمانها به آسمانهاى ديگرى مبدّل مىشود و آنها ( انسانها ) در پيشگاه خداوند واحد قهّار ظاهر مىشوند » . « 3 » در واقع سخنان امام عليه السّلام در اين جملههاى كوتاه و پر معنا بر گرفته از قرآن مجيد است و عصارهء چيزى است كه در قرآن به صورت گسترده آمده است .
و دربارهء آسمان مىفرمايد : «
« إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ »
؛ هنگامى كه آسمان از هم شكافته شود و ستارگان پراكنده شوند و فرود ريزند » . « 4 » و نيز در مورد زمين مىفرمايد : «
« إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا »
؛ هنگامى كه زمين به شدّت به لرزه در مىآيد و كوهها درهم كوبيده مىشود و به صورت غبار پراكندهاى در مىآيد » . « 5 » و نيز مىفرمايد : «
« يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ »
؛ آن روز كه زلزلههاى هولناك همه چيز را مىلرزاند و به دنبال آن دوّمين حادثه ( صيحهء عظيم محشر ) رخ مىدهد » . « 6 » در ادامهء اين سخن مىفرمايد : « بعد از اين انقلابهاى عظيم و حوادث كوبنده و
هامش
( 1 ) « نسف » از مادّهء « نسف » ( بر وزن حذف ) در اصل به معناى ريختن دانههاى غذايى در غربال و تكان دادن و باد دادن آن است تا پوست از دانه جدا شود . در اينجا به معناى متلاشى و خرد كردن كوههاست .
( 2 ) « دكّ » در اصل به معناى زمين صاف و هموار است و از آنجا كه براى صاف كردن زمين ناهموار بايد آن را درهم كوبيد ، اين واژه در بسيارى از موارد به معناى كوبيدن شديد به كار مىرود .
( 3 ) سورهء ابراهيم ، آيهء 48 .
( 4 ) سورهء انفطار ، آيات 1 - 2 .
( 5 ) سورهء واقعه ، آيات 4 - 6 .
( 6 ) سورهء نازعات ، آيات 6 - 7 .