اسلام است ؛ كسانى براى فريب خود ، يا ديگران ، با تفسيرهاى نادرست از حقايق مسلّم اسلام ، آنها را با هوا و هوسهاى خويش تطبيق مىدهند و در نتيجه ، اسلام به شكل قطعه مومى مىشود در دست آنها ، كه به هر شكل بخواهند آن را در مىآورند ! و سرانجام ، اسلام از ديدگاه آنها مجموعهاى از هوا و هوسهاى سركش مىشود .
در حديثى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله خطاب به امير مؤمنان على عليه السّلام مىخوانيم :
« يستحلّون حرامه بالشّبهات الكاذبة ، و الأهواء السّاهيّة ؛ زمانى فرا مىرسد كه مردم حرام خدا را با شبهات دروغين و هوا و هوسهاى فراموشىآور ، حلال مىشمردند ! » . « 1 » در پايان اين سخن ، به پاسخ سؤال مقدّرى مىپردازد و آن سؤال اين است كه چرا خداوند مردم مسلمان را گرفتار اين گونه زمانها و حوادث ناهنجار آن مىكند ؟
مىفرمايد : « اى مردم ! خداوند به شما تأمين داده كه هرگز بر شما ظلم روا ندارد ، ولى هرگز تأمين نداده است كه شما را آزمايش نكند ، حال آن كه خداوند متعال ( در قرآن ) فرموده : « در اين ماجرا ( ماجراى حضرت نوح ) نشانههايى است ( از حق ) و ما به يقين ، همگان را مىآزماييم ! » . أيّها النّاس ! إنّ اللّه قد أعاذكم من أن يجور عليكم ، و لم يعذكم من أن يبتليكم ، و قد قال جلّ من قائل :
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ وَ إِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِينَ »
. « 2 » اشاره به اينكه اين گونه زمانها ، دوران آزمايش و امتحان مردم است و همه بدون استثنا - از انبياى بزرگ الهى گرفته تا افراد عادى - بايد در آزمون بزرگ الهى شركت كنند ! آزمونهايى كه گاهى جنبهء فردى و گاه جنبهء جمعى دارد ؛ مانند آنچه در جملههاى بالا كه خداوند همگان را در يك آزمون سراسرى شركت مىدهد ، تا صادقان از كاذبان و مؤمنان از منافقان شناخته شوند .
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، خطبهء 156 .
( 2 ) سورهء مؤمنون ، آيهء 30 .