بخش اوّل
و ذلك يوم يجمع اللّه فيه الأوّلين و الآخرين لنقاش الحساب ، و جزاء الأعمال ، خضوعا ، قياما ، قد ألجمهم العرق ، و رجفت بهم الأرض ، فأحسنهم حالا من وجد لقدميه موضعا ، و لنفسه متّسعا .
ترجمه
آن روز روزى است كه خداوند ، اوّلين و آخرين را براى حسابرسى دقيق و دادن جزاى اعمال جمع مىكند ، در حالى كه همه با خضوع ( و وحشت ) به پا خاستهاند ! اين در حالى است كه عرق ( از سر و رويشان فرو مىريزد ، به گونهاى كه ) بر دهانشان لجام زده ، و لرزش زمين ، تمام اندامشان را به حركت در مىآورند و بهترين حال براى كسانى كه در عرصهء محشر حاضرند حال كسى است كه جاى پايى پيدا كند و يا محلّى براى خود به دست آورد !
شرح و تفسير وحشت عظيم محشر !
همان گونه كه در بالا اشاره شد ، امام عليه السّلام در بخش اوّل اين خطبه ، جهت آماده سازى دلها ، اشاره به وضع مردم در روز قيامت مىكند و در عباراتى كوتاه و تكان دهنده ، ويژگىهاى وحشتانگيز آن روز را شرح مىدهد . مىفرمايد : « آن روز روزى است كه خداوند اوّلين و آخرين را براى رسيدگى به حساب دقيق و دادن