گر چه عبارت « نهج البلاغه » در اينجا مخصوص همسران نيست و زنان را به صورت مطلق عنوان مىكند ، ولى پيدا است كه اين گونه مسايل معمولا در بين همسران اتفاق مىافتد . بنابراين ، آنچه در اين خطبه آمده ، با آيات وجوب امر به معروف و نهى از منكر و لزوم پذيرش آن كه شامل هر مرد و زن مىشود ، منافات ندارد ، چرا كه منظور خطبه اين نيست كه معروف را ترك گويند ، بلكه منظور اين است كه عمل شما شكل اطاعت بىقيد و شرط نداشته باشد ، مثل اينكه به او بگويد : من هم اين كار را در نظر داشتهام كه انجام دهم ( در صورتى كه در واقع چنين نيّتى را داشته است ) و يا اينكه اگر كارى است كه تأخيرش مانعى ندارد كمى تأخير بيندازد و فاصله شود تا همسرش احساس نكند كه شوهرش تابع بىقيد و شرط او است .
ولى به هر حال ، زنان با ايمان و آگاه و هوشيار و متعهّد ، به يقين از اين حكم مستثنا هستند ، زنانى كه رضاى آنها رضاى خدا و سخط آنها سخط خداست ، همچون فاطمه زهرا عليها السّلام كه فرمان او جز خير و صلاح و تحصيل رضا و قرب پروردگار نخواهد بود .
اين نكته نيز روشن است كه مىگويد : « از خوبان آنها بر حذر باشيد ! » خوب نسبى است ، نه خوب مطلق ، چرا كه خوبان مطلق ، نه تنها نبايد از آنها بر حذر بود ، بلكه بايد از پيشنهادهاى آنها استقبال كرد و صحبت آنها را غنيمت شمرد .
به همين دليل در تاريخ اسلام مردان برجستهاى را مىبينيم كه به پيشنهادهاى همسران شايسته خود اهميت مىدادند .
به همين دليل ، در بعضى از آيات قرآن مىبينيم كه براى مشورت با زنان ، ها قايل شده و آن را كار پسنديدهاى معرفى مىكند . در مورد باز گرفتن كودك از شير در سورهء بقره مىخوانيم :
« فَإِنْ أَرادا فِصالًا عَنْ تَراضٍ مِنْهُما وَ تَشاوُرٍ فَلا جُناحَ عَلَيْهِما »
؛ هر گاه پدر و مادر ، بخواهند با رضايت هر دو و مشورت و توافق ، كودك را قبل از دو سال از شير باز گيرند ، گناهى بر آنها نيست . »
« 1 »
هامش
( 1 ) سورهء بقره ، آيهء 233 .