العكاظيّ « 1 » ) .
« عكاظ » نام بازارى بوده است در نزديكى مكّه ( و به گفتهء بعضى در ميان مكه و طائف ) كه در هر سال مردم جزيرة العرب از نقاط مختلف به مدت يك ماه ( و به گفته بعضى به مدت بيست روز ) در آنجا اجتماع مىكردند ، و متاعهاى خود را به مشتريان عرضه مىداشتند ، و در ضمن اشعار فراوانى مىخواندند و قبائل عرب هر كدام از اين طريق به تفاخر و تبليغ قبيلهء خود مىپرداختند ، و طبعا مفاسد زيادى نيز در آنجا به بار مىآمد ، و به همين دليل وقتى كه اسلام آمد برنامهء بازار عكاظ برچيده شد .
در اين كه منظور از اين جمله ، حوادث دردناكى است كه امام عليه السّلام براى كوفه پيش بينى مىفرمود ، يا گسترش و توسعه كوفه است ، دو تفسير وجود دارد . تفسير اوّل را غالب مفسران نهج البلاغة پذيرفتهاند ، و تفسير دوم را اندكى ذكر كردهاند ، ولى صحيحتر به نظر مىرسد ، چرا كه كشيدن چرم عكاظى را كنايه از حوادث تلخ و دردناك گرفتن چندان مناسب به نظر نمىرسد ، اما اين تعبير را كنايه از گسترش فوق العادهء كوفه گرفتن مناسبتر است .
قابل توجه اين كه چرم عكاظى هم گسترده بود ، و هم زيبا و جالب و از چرمهاى مرغوب در ميان عرب محسوب مىشد كه مىتواند اشاره به آبادى و زيبايى كوفه در زمانهاى آينده نسبت به زمان حضرت عليه السّلام بوده باشد .
بعضى نيز گفتهاند اين جمله اشاره به اين است كه در آينده كوفه به بخشها و قطعات متعدّدى تجزيه مىشود ، همان گونه كه چرمهاى عكاظى را براى بريدن و قطعه قطعه كردن مىكشند و مىگسترانند .
به هر حال امام عليه السّلام مىافزايد : « اى كوفه زير پاى حوادث لگدكوب و پايمال
هامش
( 1 ) « عكاظ » چنان كه در بالا گفته شد نام بازار معروفى است كه عرب در عصر جاهليت در نزديكى مكه داشت ، و هر سال در آن اجتماع عظيمى مىشد ، اين واژه از ماده « عكظ » ( بر وزن عكس ) به معنى كوبيدن ، پايمال كردن و تفاخر نمودن است ، و از آنجا كه يكى از كارهاى عرب جاهلى در بازار عكاظ ، تفاخرهاى قبيلهاى بود كه گاه به درگيريهاى خونين كشيده مىشد آن محل را « عكاظ » ناميدند .