آن سست و ناتوان باشند ، ولى اگر ديديم طرفداران حق پراكنده و بىاراده و سست و ضعيفند ، امّا طرفداران باطل متّحد و منسجم و در راه خود مصمّم هستند ، سبب شگفتى مىشود .
اهل عراق ، پيشوايشان على عليه السّلام بود كه گذشته از وصيّت مسلّم پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در بارهء ولايت او ، همهء مردم مكّه و مدينه ، از مهاجران و انصار و غير آنها و غالب مناطق ديگر ، با او بيعت كردند و دلائل حقّانيتش ، از افكار و اعمال و زهد و عدالتش نمايان بود ، امّا غارتگران شام به دنبال مردى طغيانگر و جاهطلب كه سوابق زشت خاندان او در اسلام و جاهليت ، بر كسى پوشيده نبود ، سر به شورش در برابر امام بر حق برداشته بودند با اين حال آيا جاى تعجّب نيست كه آنها پشت سر پيشواى خود بايستند و اينها اين چنين پيمان شكنى كنند ؟ ! اينجاست كه امام ، شديدا ناراحت مىشود و آنها را زير شلّاق سرزنش و ملامت مىگذارند ، چرا كه سزاوار چنين سرزنش تند و تلخى بودند ، مىفرمايد : « روى شما زشت باد ! و همواره غم و اندوه قرينتان باشد ! چرا كه ( آن چنان سستى و پراكندگى به دشمن نشان داديد كه ) هدف تيرها قرار گرفتهايد ، فقبحا لكم و ترحا « 1 » ، حين صرتم غرضا يرمى » .
پى در پى ، به شما حمله مىكنند و شما به حملهء متقابل دست نمىزنيد ، يغار عليكم و لا تغيرون .
با شما مىجنگند و شما ، با آنها پيكار نمىكنيد ! و تغزون و لا تغزون .
آشكارا ، معصيت خدا مىشود و شما با اعمال نادرستتان به آن رضايت مىدهيد ! ( و يعصى اللّه و ترضون ! ) .
در واقع امام عليه السّلام دليل سرزنش خود را نسبت به آنان ، در اين چند چيز خلاصه مىكند كه ريشهء همه يك امر است و آن سستى و تنبلى و بىتفاوتى به خرج دادن
هامش
( 1 ) ترحا ، به معناى « اندوه و حزن » و در واقع در اين جمله ، امام عليه السّلام به آنها نفرين مىكند كه همواره قرين حزن و اندوه گردند .