ماه در آنجا بوده ، آيا آنجا وطن او محسوب مىشود ؟
جواب الف و ب : وطن جايى است كه انسان در آن زندگى مستمر دارد ، و لااقل هر سال چند ماه در آنجا مىماند ، و بقيّهء امورى كه ذكر كرديد تأثيرى ندارد .
د ) كسى كه در جايى به دنيا آمده ، و چند سال ابتدايى عمر در آنجا زندگى نموده ، و از آنجا به شهر ديگرى مهاجرت كرده ، و از وطنش اعراض نكرده ، و در صورت امكان براى زندگى به آنجا بازخواهدگشت ، ( هر سال در تابستان مدّتى به آنجا مىرود ) حكم نماز و روزهء او چگونه مىباشد ؟
جواب : در صورتى كه قصد داشته باشد در آيندهء نه چندان دور ( مثلًا در چند سال ديگر ) براى سكونت مستمر به آنجا بازگردد ، اعراض حاصل نشده و نماز و روزهاش در آنجا تمام است . در غير اين صورت ، نمازش شكسته است .
ه ) آيا همسر و فرزندان هم در مسائل و احكام ، مثل مرجع تقليد ، وطن و اعراض از وطن ، تابع پدر خانواده مىباشند ؟
جواب : در مسألهء تقليد تابع نيستند و در وطن و اعراض هرگاه با پدر زندگى مىكنند و موافق نظرات او هستند تابع محسوب مىشوند .
و ) آيا داشتن ملك و املاك شخصى ، يا پدرى تأثيرى در حكم وطن دارد ؟
جواب : تأثيرى ندارد .
سؤال 256 - كسانى كه براى مأموريّت محدود ( دو تا پنج سال ) به جدّه مىآيند و گاهوبيگاه به خارج از حد مسافرت مىكنند ، نمازشان تمام است يا قصر ؟
جواب : نماز و روزه آنها در جدّه تمام و در سفرهاى خارج از حدّ مسافت شرعى شكسته است .
سؤال 257 - با توجّه به مسئلهء فوق ، اگر در هفته يك بار به مكّهء مكرّمه يا مدينهء منوّره سفر كنند ، كثيرالسفر محسوب مىشوند ؟
جواب : به اين مقدار كثيرالسفر نمىشوند ؛ ولى همانطور كه مىدانيد در تمام مكّه و مدينه مخيّر هستند نماز را تمام بخوانند .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 88
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٨