سؤال 1682 - با توجّه به اين كه رسانههاى مكتوب ، مخصوصاً مطبوعات به شكل فعلى ( هم به لحاظ گستره و پهنهء اطّلاعرسانى ، و هم تأثيرگذارى عميق آن در آحاد مردم ، و هم از جهت نقش نظارتى و كنترلى آن كه رابط ميان تودهء مردم با حكومت است ) ، زادهء تحوّلات ماشينى قرون اخير است . آيا پديدهاى واقعاً مستحدثه و مولود مدنيّت قرون اخير است ، يا حقيقتى قديمى است ، كه به شكلى نو ، ظهور مجدّد كرده است ؟
جواب : بىشك اين موضوع پديدهاى نو مىباشد ؛ ولى از شمول عمومات و قوانين كلّى اسلام خارج نيست .
ج ) جرايم مطبوعاتى
سؤال 1683 - آيا مىتوان به دليل تمايزات ذاتى انتقال مطالب در مطبوعات با ديگر طرق شفاهى انتقال ، جرايم مطبوعات را ، با ديگر جرايم ( علىرغم تشابه اسمى ) دو نوع جرم تلقّى كرد ؟ مثلًا آيا شرايط احراز وقوع جرم توهين در روابط شخصى ، با احراز وقوع جرم توهين نسبت به حكومت و نهادها و افراد وابسته يكسان است ؟
جواب : توهين در هر صورت جرم است . البتّه با تفاوت اشخاص و زمان و مكان و گسترهء آن ، تفاوت مىكند .
سؤال 1684 - با عنايت به اين كه در روايات تصريح شده كه بايد مرجع احراز وقوع جرم با صدور حكم واحد باشد ، نظر حضرتعالى در خصوص مبناى شرعى تفكيك مذكور و احياناً مغايرت آن با اصول فقهى چه مىباشد ؟
جواب : ممكن است حاكم شرع در مسائلى كه احتياج به خبرويّت دارد ، براى احراز جرم تكيه بر نظرات اهل خبره كند ، و پس از ثبوت موضوع انشاى حكم نمايد .
سؤال 1685 - در صورت پذيرش مستحدثه بودن جرايم مطبوعاتى ، آيا قوانين و مقرّرات آن از نوع قوانين حكومتى است ؟ و در صورت عدم پذيرش ، آيا حكومت اسلامى به لحاظ مصالح حكومتى مىتواند قواعد خاصّى براى اين نوع جرايم وضع