صورت امتناع ، مىتوانند دام او را بفروشند ، و همهء پول آن را در مورد نيازهاى عمومى روستا مصرف كنند ؟ البتّه بايد توجّه داشت كه اگر در چنين جاهايى نظم و قوانينى وجود نداشته باشد ، صد در صد نظام روستا از بين مىرود ، و حقّ ضعفا و يتيمان و بىسرپرستان پايمال مىشود .
جواب : اگر حفظ نظم در آن محيط منوط به اين گونه امور است ، مانعى ندارد ، به شرط اين كه زير نظر مجتهد ، يا كسى كه از طرف او مأذون است ، و با رعايت موازين شرع ، انجام گيرد . و در هر صورت جرائم بايد عادلانه باشد ، و زايد بر آن را به صاحبش برگردانند .
سؤال 1589 - اين جانب داراى مغازهاى هستم كه غير از خودم ، چند نفر ديگر از اعضاى خانواده در آن شريك و سهيم هستند ، و كار مىكنند . به حمد الله از طفوليّت اهل خمس و وجوهات بوده ، و همه سال و جوهات خود را نيز پرداختهايم . بعد از انقلاب اسلامى هر از چندى به هر بهانهاى مبلغى را بايد پرداخت كنيم . وجوهات كه يك سهم مشخص است ، و بر هر مسلمانى واجب است آن را پرداخت كند ، ماليات نيز سهم هر شهروند ، و وظيفهء ملّى اوست و آن نيز بايد پرداخت گردد . لكن هيچ دليل و حجّت شرعى براى پرداخت سهم تصاعدى و مانند آن نداريم . آيا جزاى فعّاليّت بيشتر براى رونق كشور پرداخت جريمه است ؟ اگر فعّاليّت نبايد كرد و نبايد زحمت كشيد ، چرا علما از قول معصومين اين قدر ما را تشويق به فعاليت مىكنند ؟
جواب : ماليات ، در صورتى كه ضرورت حلّ مشكلات كشور ايجاب كند ، بايد به صورت عادلانه باشد ، تا مردم را به كار بيشتر و تلاش زيادتر دعوت كند . و به طورى كه شنيده شد ، اخيراً برنامههايى در دست مطالعه است كه مالياتهاى تصاعدى كه اثر نامطلوبى در فعّاليّتهاى اقتصادى دارد اصلاح شود .
سؤال 1590 - در جمهورى اسلامى ايران چند ميليون دانشآموز اهل سنّت وجود دارد ، كه متولّى آموزش و پرورش آنها نظام اسلامى است . معاونت پرورشى وزارتخانه براى قرآن و نماز و ديندارى دانشآموزان شيعه در داخل و خارج مدرسه در ايّام تعطيل و غير تعطيل برنامهريزى مىكند . مثلًا در بخش اقامهء نماز ، كتابهايى
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 567
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٦٧