جواب : دولت بايد برنامههاى اساسى و بنيادى و زيربنايى را در جهت گسترش فرهنگ دينى انجام دهد ، و مردم بايد دنبال آن را در جهات مختلف بگيرند .
سؤال 1523 - آيا شيوهها و روشهاى انجام فعاليّتهاى دينى با توجّه به شرايط و مقتضيات دنياى كنونى ، و ابعاد گستردهء تهاجم فرهنگى ، و اطّلاعرسانى جهانى ، نياز به بازسازى و تجديد نظر ندارد ؟ اين وظيفه بر عهدهء چه نهادهايى است ؟ چگونه مىتوان از روشهاى نوين و كارآمد استفاده كرد ؟ وظيفهء حكومت در اين مورد چيست ؟
جواب : بىشك شيوهها و روشهاى فعلى انجام فعاليّتهاى دينى كافى نيست .
براى كارايى بيشتر ، بايد از اسباب و وسائل موجود در دنياى امروز با برنامهريزى صحيح و كار گروهى استفاده كرد .
سؤال 1524 - بهترين الگويى كه براى نحوهء ارتباط و تعامل دولت و نهادهاى دينى درگذشته و حال كشورهاى اسلامى ، حكومتها و كشورهاى مسيحى ، يهودى ، و در سنّت و سيرهء پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّهء اطهار عليهم السلام وجود داشته و دارد چيست ؟
جواب : دولت نبايد استقلال نهادهاى دينى را مخدوش كند ، و بخواهد آنها را زير چتر خود قرار دهد ؛ ولى نظارت دائم و سازنده نسبت به آنها بسيار بجاست ، تا خدايى نكرده انحرافى از مسير صحيح پيدا نكنند .
سؤال 1525 - نقش و ميزان مشاركت مردم در شكلگيرى حكومت دينى در نصوص قدسى ، چگونه تعيين و تبيين گرديده است ؟
جواب : مردم به عنوان حاميان حكومت ، و بازوهاى دولت اسلامى ، و نيز به عنوان نظارت ، و امر به معروف و نهى از منكر ، و نصيحت و ارشاد ، در حكومت نقش دارند .
سؤال 1526 - جايگاه مردم در مستندات موجود ( قانون اساسى ، مذاكرات خبرگان ، صحيفهء نور ) كجا ذكر شده است ؟
جواب : جايگاه مردم در قانون اساسى پيشبينى شده است .
سؤال 1527 - در حكومتهاى فعلى جهان ، جايگاه مردم چگونه تعريف گرديده است ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 546
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٤٦