1 - آيا بر شخص مجروح واجب است خود را درمان كند ؟
جواب : چنان چه درمان آن ساده باشد ، به طورى كه منتهى شدن به فلج عرفاً اسناد به مجروح داده شود ، لازم است .
2 - در صورت درمان ، آيا مىتوان هزينههاى افزون بر مقدار ديه را از جانى گرفت ؟
جواب : آرى مىتوان گرفت .
سؤال 1270 - با توجّه به اين كه شكم از حيث عرض داراى دو لايه است ( يكى پوست شكم ، و ديگرى شكمبه ) اگر جراحتى پوست شكم را پاره كند ، امّا شكمبه را پاره نكند ، چه نوع جراحتى است ؟ و ديهء آن چقدر است ؟
جواب : چنانچه وارد فضاى خالى داخل بشود ، جائفه است .
سؤال 1271 - فقها در تعريف « نافذه » فرمودهاند : « نافذه جراحتى است كه در اعضاء بدن فرو رود . » و در تبيين ماهيّت « موضحه » فرمودهاند : « جراحتى كه از گوشت بگذرد ، و پوست نازك روى استخوان را كنار زده ، و استخوان را آشكار كند . » لطفاً بفرماييد فرق بين اين دو جراحت چيست ؟ آيا فرقشان اين است كه موضحه تا روى استخوان فرو مىرود ، امّا نافذه علاوه بر آن از كنار استخوان هم عبور مىكند ؟ اگر چنين است ، چنانچه فقط نيم سانت از كنار استخوان عبور كند ، در اينجا تفاوت نافذه با موضحه فقط نيم سانت است ؛ امّا تفاوت ديهء آن 5 شتر است ! زيرا ديهء موضحه 5 شتر ، و ديهء نافذه ( در مرد ) 10 شتر است . اين ، چگونه قابل توجيه است ؟
جواب : نافذه آن است كه به مقدار كافى در بدن نفوذ كند ؛ خواه مثل ماهيچهها باشد ، يا مواردى كه استخوان است ، و از كنار استخوان به مقدارى كه عرفاً نفوذ ناميده شود بگذرد . و در موارد شكّ حكم نافذه جارى نمىشود .
سؤال 1272 - اگر چيزى از يك طرف وارد بدن و از طرف ديگر خارج گردد . ( مثل اين كه تيرى به بازوى شخص وارد ، و از سمت ديگر خارج شود ) ديهء آن چقدر است ؟
جواب : يك جنايت محسوب مىشود .
سؤال 1273 - آيا نافذه در كلّيّهء اعضاى بدن ( دست ، پا ، گردن ، ذَكَر ، پستان ، إليتين ،
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 478
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٧٨