جواب : ديه ندارد . ولى اگر قابل بازگشت نباشد ، شرعاً جايز نيست .
سؤال 1239 - جنايتى كه موجب سلس و ريزش ادرار و مدفوع در تمام ايّام و تا پايان روز مىگردد ، هر كدام ديهء كامله دارد ، يا ريزش ادرار موجب ديهء كامله ، و ريزش مدفوع موجب ارش مىگردد ؟
جواب : در صورتى كه با يك ضربه حاصل شده باشد ، يك ديه دارد .
سؤال 1240 - خانم جوانى كه حامله بوده بنا به تشخيص دكتر معالج از طريق سزارين تحت عمل جرّاحى قرار گرفته ، كه متأسّفانه بعد از عمل دچار ضايعه شده است . بنا به تشخيص پزشك قانونى ، بيمار در حال حاضر با توجّه به آسيب مغزى ، و اختلال هوشيارى بدون برگشت ، به سطح هوشيارى قلبى در وضعيّت نباتى به سر مىبرد ، و هيچ گونه ارتباطى با محيط اطراف ندارد ، و كلّيّهء حسّها ، اعمّ از بينايى ، شنوايى ، صوتى ، چشايى ، جنسى و بويايى را از دست داده است . سازمان نظام پزشكى علّت حادثه را عدم امكانات و تجهيزات بيمارستان عنوان نموده ، و مسئوليّت حادثه را متوجّه دكتر بىهوشى و پرستار بهبودى و مسئولين بيمارستان دانسته است . حال با توجّه به اين كه مدّت چهار سال و چهار ماه است كه بيمار در چنين وضعيّتى بسر مىبرد ، و امكان دارد تا چند سال ديگر نيز اين وضعيّت به طول بيانجامد ، سؤال اين است كه آيا براى هر كدام از اعضا و منافع بايد ديهء جداگانه پرداخت شود ؟
جواب : چنانچه مرگ مغزى سرانجام منتهى به مرگ قطعى شود يك ديه بيشتر ندارد ، كه در ميان كسانى كه عامل آن بودهاند به نسبت تقسيم مىشود .
سؤال 1241 - هرگاه در اثر جنايت حسّ بويايى ، يا شنوايى ، يا چشايى ، يا بينايى ، يا گويايى ، يا عقل از بين برود ، و پس از پرداخت ديه مجنىّ عليه بهبود يابد ( حسّ يا قدرت مورد نظر برگردد ، ) تكليف چيست ؟
جواب : احتياط واجب آن است كه ديه را بازگردانند ، و تبديل به ارش كنند .
سؤال 1242 - اتومبيل شخصى ، كه همراه با سرنشين ديگرى در حال مأموريّت بوده ، در اثر بىاحتياطى و سرعت زياد ، با مانع وسط جادّه برخورد كرده ، و صدمات
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 469
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦٩