4 - ديهء خسارات وارده بر من چقدر است ؟
5 - علاوه بر ديه ، پولى كه اين جانب تاكنون هزينه كردهام نيز بايد پرداخت شود ؟
جواب 1 تا 5 : در صورتى كه طبق گواهى كارشناسان متديّن و موثّق راهنمايى و رانندگى ، شخص متوفّى مقصّر شناخته شده ، بايد ديهء شكستگىهاى شما را از اموال به جاى مانده از او بپردازند . و اگر هزينههاى لازم و ضرورى درمان بيش از ديه باشد ، بايد آن هم پرداخت گردد . و اگر ميّت مالى نداشته باشد ، اولياى او مسئوليّتى در برابر شما ندارند . و ديهء فلج يك سوّم ديهء آن عضو است ، و اگر 80 % فلج حاصل شده باشد ، به همين نسبت از يك سوّم محاسبه مىشود . و اگر فلج بر طرف مىشود ديه ندارد ، بلكه ارش دارد ، كه به وسيلهء كارشناسان متديّن و آگاه تعيين مىشود .
سؤال 1236 - آيا مغز به عنوان يك عضو حياتى داراى ارش است ، يا ديه ؟ قسمتهاى مختلف و اعضاى مرتبط با مغز ، از قبيل سطح نخاعى ، تحتانى ، قشرى و مانند آن ، هر كدام داراى ارش يا ديهء خاصّى هستند ؟
جواب : هر كدام داراى ارش هستند ، و اگر آسيب به مغز سبب از ميان رفتن منافع ( مانند تكلّم و گويايى و مانند آن ) شود ديهء منافع جارى است .
سؤال 1237 - آيا ضايعات عصبى ، حسّى ، فلج اعصاب دست ، صدمات وارد به جمجمه ، كه منجر به صدمهء عصبى هر يك از اعصاب دوازدهگانه مغزى مىشود ، آسيبهاى اعصاب كرانيال و محيطى ، آسيبهاى روانى متعاقب ضربهء اختلالات بينايى و شنوايى بر اثر ضربه ، ضايعات اعصاب و روان به هر دليل ، ضايعات اعصاب حسّى و حركتى ، از بين رفتن حسّ بويايى و نورالژى ، كه تست قابل دسترس جهت تأييد آن وجود ندارد ، كوما و عوارض ناشى از آن ، ديه مقرّر دارد ؟
جواب : در مواردى كه در قانون شرع ديه براى آن تعيين نشده رجوع به ارش مىشود . و تعيين ارش بر اساس درصد ضايعهاى است كه به تصديق اهل خبرهء مورد اعتماد حاصل مىشود .
سؤال 1238 - هرگاه پزشك مرد يا زنى را عقيم كند ، آيا بايد ديه بپردازد ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 468
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦٨