فصل هفدهم : احكام شركت
سؤال 548 - مؤسّسان شركتى در زمان تأسيس شركت ، و براى ترغيب و تشويق مردم به خريد سهام آن ، امتياز خاصّى به شرح زير براى خريداران سهام در نظر مىگيرند . « در صورتى كه سهامدارى مايل به فروش سهم خود باشد ، مؤسّسان خريد سهام وى را پس از 6 ماه از تشكيل شركت تضمين نموده ، و علاوه بر پرداخت ارزش اسمى سهم سالانه ، مبلغى معادل 20 % قيمت سهام به عنوان ارزش افزوده به وى پرداخت خواهند كرد . »
برخى از سهامداران به علّت وجود چنين امتيازى ، اقدام به خريد سهام شركت مورد نظر مىنمايند . با توجّه به وجود شبههء شرعى براى برخى از مؤسّسان ( تضمين كنندگان 20 % ارزش افزوده ) و خريداران سهام ، خواهشمند است نظر مباركتان را در خصوص پرسشهاى ذيل اعلام فرماييد :
1 - همانطور كه در بالا آمد ، مؤسّسان شركت ، 20 % مورد نظر را تحت عنوان « ارزش افزوده » مطرح نمودهاند . با توجّه به اين كه هنگام پرداخت اين مبلغ در مورد اين موضوع كه 20 % به ارزش سهم افزوده شده ، يا نه ؟ تحقيق و بررسى صورت نمىگيرد ، و بر فرض انجام بررسى ، نتيجهء ديگرى عايد مىشود ( بدين معنا كه ارزش واقعى سهم كمتر از مجموع مبلغ اسمى سهم و 20 % مورد نظر مىباشد ، ) تعهّد مزبور از جهت شرعى چه حكمى دارد ؟
جواب : اين تعهّد اشكالى ندارد ، و لازم الوفاست .
2 - حكم شرعى پرداخت يا دريافت ارزش افزودهء تضمين شده ، بدون اين كه مبتنى بر معاملهء خاصّى بوده و سود واقعى آن معامله محسوب شود ، چيست ؟