به آنان رجوع نمىشود ، و افراد عادى براى رؤيت ماه به خارج شهرها فرستاده مىشوند ، تا تكليف صوم و افطار روشن گردد ؟
جواب : ما معتقديم كه اگر علماى نجوم در عصر ما با استفاده از وسايل دقيقى كه در دست دارند در مسألهء هلال ماه اتّفاق نظر داشته باشند ، مخالفت با آنها مشكل است ، مگر اين كه گروه كثيرى ادّعاى رؤيت بر خلاف آن بنمايند . و اين نظريّه را در سالهاى گذشته منتشر كرديم .
سؤالات متفرّقهء روزه
سؤال 305 - اين جانب با يكى از باشگاههاى فوتبال اروپا قرار داد امضا كرده ، كه در طول يك سال در اختيار آن تيم باشم . قاعدتاً بايستى در تمام برنامههاى ورزشى و تمرينهاى سخت بدنى ، كه لازمهء پيروزى تيم در مسابقات آتى است ، تابع باشم . از آنجا كه بخشى از تمرينات سخت بدنى در ماه مبارك رمضان واقع خواهد شد ، و امكان انجام آن با زبان روزه ميسّر نيست ، و از سوى ديگر مسئول باشگاه مىگويد :
« شما انسان متديّن و مؤمنى هستيد ، و ما ميليونها خرج شما كرده ، و وقت شما را از قبل خريدهايم ، و در صورت خوددارى شما از شركت در تمرينات و شكست تيم ، از شما راضى نيستيم . و لهذا با توجّه به اين كه شما در اين سال از ما حقوق مىگيريد ، و متعهّد به ما هستيد نبايد روزه بگيريد » آيا مىتوانم بر اساس قرار داد با آن باشگاه ، و به منظور تعهّد به آن تيم ، براى پيروزى در مسابقات - كه مستلزم افطار روزه است - روزه نگيرم ، و سال بعد قضا كنم ؟
جواب : در شأن يك مسلمان نيست كه اقدام به عقد چنين قرار دادى كند ؛ زيرا اين قرار داد شرعاً باطل است ، و بايد به ديگران گفت كه عقيدهء مذهبى ما چنين اجازهاى نمىدهد . و اگر راهى نداريد ، مىتوانيد روز اوّل را به مسافرت مثلًا يك ساعته برويد و برگرديد ، و باز هم قبل از ده روز سفرى مانند آن انجام دهيد . البتّه به شرط اين كه بخواهيد مدّت طولانى مثلًا يك سال ، در آن محل بمانيد .
سؤال 306 - هنگامى كه يك قسمت كرهء زمين شب است ، قسمت ديگر آن روز