آب بر سر خود بريزيد ، يا نيمى از سر را يك بار در آب فرو بريد ، و نيم ديگر را بار ديگر .
كفّاره و قضاى روزه
سؤال 297 - آيا جايز است به وسيلهء كفّارهء روزه ، به فقرا اطعام داده شود ؟ اين حكم شامل مساكين نيز مىشود ؟
جواب : كفّارهء روزه را به فقرا و مساكين هر دو مىتوان داد .
سؤال 298 - اگر كسى در ماه مبارك رمضان سه روز از روزههاى خود را عمداً با كار حرامى باطل كرده ، و اكنون سخت پشيمان باشد ، و نتواند براى هر روز 60 روز روزه بگيرد ، يا يك بنده آزاد كند ، آيا مىتواند فقط به 60 نفر فقير غذا دهد ؟
جواب : مطابق ، مسألهء 1402 رسالهء توضيح المسائل ما عمل كند .
سؤال 299 - شخصى به خيال اين كه در روز ماه مبارك رمضان ، آميزش با زوجه نه حرام است و نه روزه را باطل مىكند ، مرتكب آن شده است ، آيا كفّاره هم دارد ؟
جواب : فقط قضا دارد .
تشخيص ضرر براى بيمار
سؤال 300 - پزشكان شخص بيمارى را از روزه گرفتن منع مىكنند ؛ ولى او مىداند كه روزه برايش ضرر ندارد . چه بايد بكند ؟
جواب : بايد روزه بگيرد .
سؤال 301 - در بعضى موارد ، پزشكان در مورد بيماران چنين اظهار نظر مىكنند :
« روزه براى اين فرد 80 % مضر است » و منظورشان اين است كه طبق آمار علمى 80 % افرادى كه با اين بيمارى روزه مىگيرند دچار ضرر شدهاند . در صورتى كه اين اظهار نظر براى انسان يقينآور باشد ، ولى وضعيّت خود را از نظر تطبيق آمار بر خودش نداند حكم روزهء او چيست ؟
جواب : چنين آمارهايى در صورتى كه از اطبّاى متعهّد شنيده شود طبعاً موجب