ضامن است . حالت دوّم آن است كه فرا گرفتن آن مسائل را وظيفه طبيب نمىدانند ؛ بلكه جزء تكامل علم محسوب مىشود . در اين صورت مسئول نيست .
سؤال 1713 - برخى از افراد عادى ( كه در مسائل پزشكى تخصّصى ندارند ) در امر پزشكى دخالت و قرص ، آمپول يا دارويى را براى مريض توصيه مىنمايند . در صورتى كه اين امر منجر به مرگ يا آسيب جسمى شود ، آيا آنها ضامن هستند ؟
جواب : كار خلافى كرده و مجازات دارد ، ولى ضامن ديه طرف نيست ؛ مگر اين كه شخصاً دارو را به او تزريق كرده يا خورانده باشد .
سؤال 1714 - در مراكز آموزشى ، درمانى و پزشكى دولتى دستياران ، بويژه در سالهاى نخست ، بايد با حضور و راهنمايى اساتيد خود ، اقدام به عمل جرّاحى نمايند . در صورتى كه دستيار با اجازه استاد خود ، يا به اين اميد كه استاد مىگويد : « شما كار را شروع كنيد ، من هم مىرسم » ( ولى استاد حاضر نمىشود ) ، به تنهايى يا با همراهى ساير دستياران ، عمل جرّاحى را به پايان برساند و آسيبى به بيمار وارد شود كه ناشى از عدم حضور استاد است ، مسئول كيست ؟
جواب : دستيار مسئول است ؛ مگر اين كه تخلّف استاد از قول خود سبب اين مشكل شده باشد كه در اين صورت نيز دستيار مقصّر است ؛ ولى مىتواند خسارتى را كه پرداخته از استاد كه او را مغرور ساخته بگيرد .
سؤال 1715 - آيا اقدامات پزشكى طبيب در غير رشته تخصّصى خود كه آگاهى لازم را در آن ندارد ، و باعث تشديد بيمارى يا بروز عارضهاى جديد در بيمار مىشود يا منجر به فوت بيمار مىگردد ، موجب ضمان است ؟
جواب : آرى ، موجب ضمان است .
سؤال 1716 - در صورتى كه بيمار يا ولىّ او به پزشكى كه در كارش متخصّص و داناست ، اجازه معالجه دهد ، آيا در صورت مرگ بيمار ، پزشك ضامن است ؟
جواب : در صورتى كه پزشك از پيامدهاى احتمالى برائت بجويد و در كار
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 594
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٩٤