خسارت مادّى وارده از طرف جانى مىباشد ؟
جواب : ظاهر ادلّه اين است كه هر دو جنبه را دارد . هم جنبه جبران خسارت و هم جنبه بازدارنده ؛ به همين دليل يكى از نامهاى ديه ، عقل است ، كه به معناى بازداشتن مىباشد .
سؤال 1676 - شخصى محكوم به پرداخت ديه شده است و فقط مقدارى از آن را داده و يا اصلًا ديه را نداده است . با توجّه به اين كه طبق قانون و نظر آقايان علما ، ديه ، دين نبوده ، بلكه نوعى مجازات است ، اگر اين قاتل فوت كند ، آيا ديه از وى ساقط مىشود ؟ اگر ساقط نمىشود ، نحوه وصول آن چگونه و بر عهده كيست ؟
جواب : ديه هم بدهى است و هم مجازات . بنابراين بعد از فوت قاتل مىتوان ، مانند ساير ديون ، از اموال او برداشت .
سؤال 1677 - چرا در اسلام ديه و ارثيّه زنها نصف مردها مىباشد ؟
جواب : خون زن و مرد مؤمن هر دو محترم است ؛ ولى با توجّه به اين كه ديه جبران خسارت مادّى است و پرواضح است كه خسارت حاصله از فقدان مردان در خانواده غالباً بيشتر از خسارت حاصله از فقدان زنان است شارع مقدّس ديه مردان را دو برابر قرار داده است ، و نظر به اين كه هزينههاى زندگى غالباً بر دوش مردان است نه زنان ، ارثيّه مردان را دو برابر قرار داده است ؛ شرح بيشتر در اين زمينه را در تفسير نمونه ذيل آيه دوازدهم سوره نساء مطالعه فرماييد . « 1 »
سؤال 1678 - شخصى با مراجعه به دادگاه اعلام مىدارد براى خرج زيدى كه بر اثر ضربه به وى مجروح گرديده 000 / 200 تومان خرج دارو و درمان نموده است ، آيا مبلغ فوق را مىتوان از ديه مقرّره كسر نمود ؟
جواب : هرگاه با توافق مجنىٌّ عليه اين كار صورت گرفته است مانعى ندارد .
سؤال 1679 - زن يا دخترى ( نعوذ باللّه ) به ميل خود زنا داده و زناى ايشان در ملأ
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه ، جلد 3 ، صفحه 374 .