گردد ؟ در صورت عدم صلاحديد جنابعالى در مورد فوق ، آيا جايز مىباشد كه علاوه بر ديه مقدّر مبلغى با تشخيص حاكم شرع به عنوان ارش مازاد بر ديه ( جهت ايجاد نقص عضو حاصله از شكستگى استخوان ) اخذ گردد ؟
جواب : چنانچه عضو مزبور مانند دست بكلّى از كار بيفتد ديه شلل ، كه 32 ديه عضو است ، دارد و اگر بطور كامل نيفتد به همان نسبت از كارافتادگى از اين ديه محسوب مىشود .
سؤال 1638 - چنانچه در اثر ضربه ، چند نقطه از يك استخوان ( مانند استخوان ساق پا ) دچار شكستگى شود بفرماييد :
الف ) آيا هر شكستگى ديه جداگانه دارد ، يا پرداخت يك ديه براى همه آنها كافى است ؟
جواب : هر شكستگى ديه مستقل دارد ؛ مگر آن كه چنان به هم نزديك باشد كه يكى محسوب شود .
ب ) در اين فرض آيا ايجاد چند شكستگى در اثر يك يا چند ضربه با هم تفاوت دارد ؟
جواب : تفاوتى نمىكند .
ج ) اگر در اثر ضربه ، علاوه بر شكستگى استخوان تكهاى از همان استخوان نيز جدا شود ، آيا براى جدا شدن استخوان ديه شكستگى استخوان بايد پرداخته شود ، يا حكم ديگرى دارد ؟
جواب : براى جدا شدن قسمتى از استخوان بايد ارش بپردازد .
سؤال 1639 - با توجّه به اين كه در نحوه تعلّق ديه به استخوانهاى پنجگانه دست و پا ، كه در امتداد استخوانهاى انگشت قرار گرفتهاند و اصطلاحاً به آنها « متاكارپ » گفته مىشود ، ترديد وجود دارد ، و همچنين در كليّه اعضايى كه داراى ديه معيّن شرعى هستند و استخوانهاى متعدّد دارد اين ترديد موجود است ، زيرا فرع فقهى
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 565
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٦٥