حد ، تكرار گردد و حد نيز در هر مرتبه اجرا شود ، در مرتبه سوّم ، حدّ قتل خواهد بود ( مادّه 179 قانون مجازات اسلامى ) حال اين سؤال مطرح است كه :
آيا حدّ قتل از باب افساد فى الارض است ، يا از باب ديگر است ؟
جواب : بنابر احتياط واجب ، بطورى كه بسيارى از بزرگان گفتهاند ، در غير شرب خمر قتل در مرتبه چهارم انجام مىگيرد و اين مسأله مربوط به عنوان « مفسد فى الارض » نيست ؛ بلكه نصوص خاصّهاى درباره آن وارد شده است .
ه - ) آيا حدّ محارب و مفسد فى الارض از قوانين امضايى است ، يا از قوانين تأسيسى اسلام مىباشد ؟
جواب : ظاهر اين است كه از قوانين تأسيسى است ؛ ولى بطور اجمال در بعضى از قوانين عقلا نمونههايى از آن ديده مىشود .
سؤال 1444 - در نوع كتب فقهى تعريف جامع و مانعى ، كه اركان و عناصر تشكيلدهنده موضوع را مشخّص نمايد ، در مورد جرم « محاربه و افساد فى الارض » ذكر نشده است و ابهام در اين مورد به قوانين مصوّب جمهورى اسلامى نيز سرايت نموده و شمول و عدم شمول اين موضوع نسبت به برخى مصاديق مورد ابهام است .
از طرفى بسيارى از فقها در مورد تعريف رايج " من شهر السّيف لإخافة النّاس " در خصوص تشهير سيف ، الغاى خصوصيّت نموده و ملاك محاربه را " اخافهء النّاس " يا " سلب امنيّت عمومى " دانستهاند ؛ با توجه به اين نكته استدعا مىشود نظر مبارك را در مورد شمول عنوان " محاربه " و " افساد فى الارض " در خصوص اشخاص يا باندهايى كه با ارتكاب اعمالى نظير " هواپيماربايى " ، " آشوب و شرارت " ، " دزديدن كودكان خردسال " ، " اسيدپاشى " و نظاير آن ، كه موجب ايجاد ناامنى و اضطراب در جامعه مىشود ، بيان فرماييد . به عبارت ديگر آيا شخص يا گروهى كه با ارتكاب هر يك از اعمال فوق الذّكر و نظاير آن موجب وحشت و ناامنى عمومى شود ، به عنوان " محارب " قابل مجازات مىباشند ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 500
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٠٠