6 - حدّ محارب
سؤال 1443 - لطف فرموده پاسخ سؤالات زير را مرقوم فرماييد :
الف ) تعريف « محارب » و « مفسد فى الارض » را از نظر فقهى و اصطلاحى بيان فرماييد .
جواب : محارب به كسى مىگويند كه با اسلحه مردم را تهديد كند و قصد جان يا مال يا ناموس مردم را داشته باشد و در محيط اجتماع ناامنى ايجاد كند . و مفسد فى الارض كسى است كه منشأ فساد گستردهاى در محيطى شود ؛ هرچند بدون توسّل به اسلحه باشد ، مانند قاچاقچيان موادّ مخدّر و كسانى كه مراكز فحشا را بطور گسترده ايجاد مىكنند .
ب ) نظر حضرتعالى در خصوص تعريف « محارب » و « مفسد » در قانون مجازات اسلامى ، بخش حدود ، مواد 183 الى 196 چه مىباشد ؟ كلمه « واو » در قسمت اخير ماده 183 : « . . . محارب و مفسد فى الارض » چه نوع واوى است ، عطفى ، ربطى ، يا استينافى ؟
در صورت اختلاف معناى ميان محارب و مفسد فى الارض ، نظر شما در خصوص عمل قانونگذار در مترادف آوردن آن دو معنا چيست ؟
جواب : اين دو با يكديگر تفاوت دارد و مترادف نيست ؛ بلكه ميان آنها نسبت عموم من وجه است .
ج ) در باب حدود قانون مجازات اسلامى گاه از لفظ « مفسد فى الارض » و گاه نيز از لفظ « فساد فى الارض » استفاده شده است ، به نظر حضرتعالى علّت اين تغيير چه مىباشد ؟ آيا مطلب خاصّى مورد نظر بوده است ؟
جواب : ظاهراً در ميان اين دو تفاوتى نيست ؛ در يك جا سخن از فاعل به ميان آمده و در جاى ديگر از فعل .
د ) در بعضى ابواب حدود ، مانند حدّ شرب خمر ، آمده است كه هرگاه عمل موجب