روز برآيند ، آيا تخليه مورد تصرّف مجاز است ؟
جواب : در فرض مسأله تخليه جايز است ؛ ولى متولّى موقوفه تنها مىتواند حقّ و حقوق موقوفه را بردارد و زايد آن را بايد به مستأجر اصلى بپردازد .
ج ) آيا تحقيقاتى كه كارشناس دادگسترى در امر تعيين قيمت سرقفلى مىدهد مجاز است ؟
جواب : معيار عادله روز با نظر كارشناسان مورد وثوق است .
سؤال 1296 - در جلد دوّم عروة الوثقى ، كتاب وقف ، فصل 6 ، مسأله يك ، چنين آمده است : « لا اشكال و لا خلاف فى انه يجوز للواقف ان يجعل التولية لنفسه مادام حيّاً ، او الى مدّة ، مستقلًا او بالشركة ، و خلاف ابن ادريس غير محقّق ، و كذا يجوز ان يجعلها لغيره كذلك ، بل يجوز ان يجعل امر التوليهء بيده بان يشترط ان يكون له ان ينصب كل من يريده و كذا يجوز ان يجعل امرها بيد اجنبى بان يكون هو المعين للمتولى و يجوز ان يجعل لكل متول ان ينصب متولياً بعده . . . » .
و حضرت آية اللّه العظمى گلپايگانى ( رحمه الله ) در مسأله 2905 توضيح المسائلشان مىفرمايند :
« تصرّف و دخالت در امور اوقاف مجهول التّوليه و غُيّب و قُصّر و مساجد و مدارس دينى و موقوفه و كتابخانههاى موقوفهاى كه متولّى مخصوص ندارد براى غير مجتهد جامع الشّرائط ، يا مأذون از طرف او حرام و خلاف شرع است » .
با توجّه به مراتب بالا آيا متولّيان مفروض در فتواى مرحوم صاحب عروهء ( رحمه الله ) منصوص التّوليه از طرف واقف در قبال منصوب التّوليه از طرف مجتهد جامع الشّرائط هستند ؟
جواب : در صورتى كه طبق شرط واقف عمل شود و افرادى به عنوان متولّى تعيين گردند و داراى صلاحيت باشند حاكم شرع يا مقام ديگرى حقّ دخالت براى نصب متولّى ندارد و اين مورد از قبيل منصوص التّوليه است ، و كلام آية اللّه
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 441
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤١