زياد عمل شود ، تغيير وضع قبرستان به شكلى كه نوشتهايد ، مانعى ندارد .
سؤال 1271 - مطابق تبصره 6 ماده 96 قانون شهرداريها ، كوچهها و پيادهروها و خيابانها و گورستانهاى عمومى ملك عمومى محسوب شده و در مالكيّت شهردارى قرار دارد ؛ شهردارى به علّت متروكه شدن گورستان ، مقدارى از آن را طبق ضوابط قانونى به افراد واجد شرايط واگذار نموده است ، با عنايت به اين كه دليلى بر وقفيّت زمين گورستان نيست ، بفرماييد كه اراضى مذكور وقف است ، يا مالكيّت شهردارى طبق قانون فوق صحيح است ؟
جواب : هرگاه زمين مزبور سابقه ملكى نداشته باشد ، يا احتمال موات بودن آن از روز اوّل برود حكم وقف بر آن جارى نمىشود ؛ امّا اگر سابقه ملكيّت داشته و براى قبرستان واگذار شده است حكم وقف بر آن جارى است .
سؤال 1272 - در روستاى ما قبرستانى وجود داشته كه اكنون محو شده است ؛ زيرا در آن محل خانه ساخته و قبرها را ويران كردهاند ، قبر پدربزرگ ما در آنجا بوده و حال اثرى از آن نيست ، آيا مىتوانيم در قبرستان جديد سنگى به عنوان يادبود بگذاريم تا مردم بر آن فاتحه قرائت كنند ؟
جواب : اگر قبرستان جديد در زمين وقف قرار داده شده است نمىتوانيد اين كار را كنيد و اگر در زمين موات است مانعى ندارد .
سؤال 1273 - قطعه زمينى حدود صد سال پيش جهت دفن اموات مسلمين تعيين و اموات در آن دفن شدند ؛ ولى اكنون بيش از پنجاه سال است ميّتى در آن دفن نمىشود . طبق شياع موجود در محل و فتواى بعضى از مراجع معظّم تقليد قبرستان مورد نظر وقف مىباشد ، ولى واقف آن مشخّص نيست ؛ در قسمتى از قبرستان در سالهاى گذشته مدرسه احداث گرديده است ، حال با توجّه به اين كه گورستان موقوفه متروكه گرديده و آثار قبور از بين رفته است و با عنايت به نياز اهالى به مسجد ، جهت انجام فرايض الهى ، آيا اهالى مىتوانند در گورستان مذكور يك باب مسجد احداث نمايند ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 434
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٤