كنجكاوى زياد پى برديم كه چنين نيست . حال با اذعان به اين مطلب كه خريدوفروش چنين زمينى اصلًا جايز نيست و قلباً نيز از درآمد آن اكراه داريم و خود را نيز مالك نمىدانيم ، چه بايد كرد ؟
جواب : چنانچه زمين مزبور موقوفه بوده ، معامله باطل است و شما حق داريد پول پرداخت شده و خساراتى كه آنجا متحمّل شدهايد را از فروشندگان بگيريد و اگر بين فروشندگان و اوقاف به صورت مشاع بوده و زمين را بطور مفروض به شما فروختهاند ، حق داريد معامله را فسخ كنيد و تمام خسارات خود را بگيريد و اگر صاحبان زمين ، با اوقاف زمين را تفكيك كردهاند ، معامله صحيح است و جايى براى فسخ نيست .
سؤال 1264 - زارعين چهار دانگ روستاى فوقالذّكر نيز در اين معضل بزرگ ماندهاند ؛ چرا كه بعضى از آنها پنج يا شش برادر هستند و به هر كدام مقدار كمى زمين تعلّق مىگيرد ؛ آنها هم نمىتوانند سهميّه زمين خود را به يكى از آنها بفروشند و نه مقدار كم زمين قابليّت آن را دارد كه هر كدام آن را به تنهايى كشت كنند و بعضىها هم به خاطر همين مسأله زمين را رها كرده و به شهر رفتهاند ، چون راه درآمدى ندارند . آيا اداره اوقاف ، اجازه دارد زمينهاى مذكور را تفكيك نمايد ؟
جواب : اگر مصلحت موقوفه آن است كه تفكيك شود ، تفكيك كردن آن مجاز است .
سؤال 1265 - در مدرسه علميّه واقع در طبقه فوقانى مسجدى ، حدوداً 18 سال است فعّاليتهايى از قبيل خيّاطى ، گلدوزى ، عكّاسى ، قالىبافى ، تزريقات و مانند آن به عمل مىآيد ، نظر به اين كه طبق وقفنامه ، مكان ذكر شده براى مدرسه علوم دينى وقف شده است ، آيا چنين فعّاليّتهايى مشروع و استمرار آن صحيح است ؟
جواب : مدرسه مزبور بايد در اختيار طلّاب علوم دينى قرار بگيرد ؛ مگر اين كه در آنجا مطلقاً طلبهاى نباشد و مكان مزبور بىفايده بماند ، در اين صورت
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 431
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣١