تنها ظلم به ديگران نيست بلكه ظلم در برابر عدل است و عدل به معناى گذاردن هر چيز به جاى خودش مىباشد ، با توجّه به اين مقدّمه ، دانشآموزى كه نمره نمىآورد و تحت عناوينى چون رضاى خدا و يا آشنايى ، نمرهاى كه حقّ وى نيست به او داده مىشود ، آيا عنوان ظلم درباره اين كار صدق مىكند ؟
جواب : اين كار نوعى ظلم و تبعيض است و نه تنها موجب رضاى خدا نيست بلكه مايه نارضايى حق تعالى است ، مگر در مواردى كه استحقاق ارفاق دارد كه بايد آن را نيز درباره همه كسانى كه آن ويژگى را دارند اعمال نمود .
سؤال 1628 - اگر گوسفندى مورد تجاوز قرار بگيرد و دامپزشك تأييد كند ، آيا قولش حجّت است ؟
جواب : اگر يقين يا اطمينان از قول او حاصل شود ، كافى است و اگر يقين و اطمينان حاصل نشود كفايت نمىكند .
سؤال 1629 - اگر كارمندى براى كارفرما چندين سال كار كند و كارفرما كليه حقوق و مزايا ، پاداش و مرخصىهاى نامبرده را به طور مرتب پرداخت نمايد و علاوه بر اين از هيچ كمكى نيز در حقّ كارگر چشمپوشى نكرده باشد ولى پس از چند سال كارگر به ميل خود مىخواهد كار را ترك كند ، به همين خاطر به كارفرما اظهار مىدارد كه سوابق كار اين جانب را حساب كرده بپردازيد ، يعنى مجدّداً به عنوان سوابق كار مىخواهد پول ديگرى از كارفرما بگيرد آيا اين پول از نظر قوانين اسلام حرام است ؟
جواب : چنانچه گرفتن حقّ سوابق قانونى باشد و طرفين با اطّلاع و پذيرفتن اين قانون ، قرارداد كارمندى را بستهاند كارفرما موظّف است سوابق را بپردازد .
سؤال 1630 - اگر شخصى حديثى را كه جزم به صحّت آن ندارد از اهل البيت ( عليهم السلام ) نقل كند ولى چون شنوندگان از عوام هستند و تمييزى بين حديث صحيح و غير آن نمىدهند به اين مطلب اشارهاى نكند ، آيا اشكال دارد ؟
جواب : اگر تصريح به صحّت حديث نكند و مضمون روايت معروف باشد ، جايز است .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 501
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٠١