به صورت پسر بچّه سهساله ديگرى كه مشغول بازى بودند خورده و يك چشم آن پسر بچّه نابينا مىشود . به عرض مبارك مىرساند كه بزرگترها هيچگونه مداخلهاى نداشته و بچّهها با يكديگر مشغول بازى بودند و از طرفى بچّه مضروب فرزند خواهرم مىباشد . خواهرم پس از گذشت سه سال از آن حادثه ، دادخواهى نموده است و از نظر وضع مالى جز يك مشت بدهى چيز ديگرى ندارم ، با توجّه به وضع مالى من ديه بر عهده چه كسى است ؟
جواب : ديه بايد پرداخت شود ولى بر عهده شما نيست ، بلكه بر عهده مردان خويشاوند از طرف پدر است كه در ميان آنها تقسيم كرده و هركدام سهمى از آن را به مقدار توانايى بپردازند .
سؤال 1314 - در حادثه تصادفى در يك شب بين پيكان سوارى و موتورسيكلت ، راكب موتورسيكلت فوت مىنمايد . كارشناس هر دو را به ميزان پنجاه در صد مقصّر مىداند ، زيرا راننده موتور ، چراغ نداشته و با بىاحتياطى و عدم رعايت قوانين ، رانندگى مىكرده و راننده پيكان نيز به علّت عدم توجّه به جلو و سرعت زياد مقصّر بوده است ، در فرض مسأله حكم آن چگونه است ؟ در همين فرض اگر تقصير يكى از دو نفر بيشتر باشد ولى نتوان علّت و سبب اصلى تصادف را بطور تمام و كامل به يكى از آنها منتسب دانست ، زيرا قسمتى از علّت تصادف به طرف مقابل منتسب است حكم مسأله چگونه است ؟
جواب : اگر هر دو مشتركاً سبب وقوع قتل شدهاند ، ديه تقسيم مىشود . در فرض دوّم احتياط اين است كه به نسبت حساب كنند .
سؤال 1315 - در يك حادثه رانندگى ، پيكان سوارى با يك كاميون تصادف كرده و در وسط جاده متوقّف شده است ، بلافاصله يك اتوبوس از پشت سر با پيكان تصادف مىكند . در حادثه اوّل ، راننده پيكان و در حادثه دوّم ، راننده اتوبوس مقصّر شناخته شدهاند ، در هر حال تمام سرنشينان پيكان فوت مىنمايند و به درستى معلوم نيست
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 393
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٣