شارَكَها فى عُقُولها » :
« كسى كه مستبد و خودرأى شد ، هلاك مىشود و كسى كه با بزرگان مشورت كرد در عقلهايشان شريك شده است » « 1 » و شريك از شريك ديگر استفاده مىكند و طبيعى است كه اگر چند عقل به هم ضميمه شوند كمتر به خطا مىافتد ، تا يك عقل منفرد .
از رسول گرامى سؤال شد : ،
« مَا الحَزْم » :
« دورانديشى و آيندهنگرى و استوارى در امور چيست » فرمودند
: « مُشاوَرةُ ذَوى الرّأى و أتِّباعهم »
« مشورت با صاحبان فكر و انديشه و متابعت كردن از آنها » . « 2 »
به قول مولى نظر و فكر بسيار است ولى نظرى كه مصاب و رساننده به هدف و ثابت باشد ، بسيار كم است
، « الرأىُ كثيرٌ و الحَزْمُ قليل » « 3 »
) ولى مىتوان با سفارش پيامبر اكرم ( صلى الله عليه و آله ) به اين قليل دست يافت ، كسى كه در امور خود تن به مشورت دهد و آيات الهى را مدّنظر گيرد : وَ امرُهُم شُورى بينَهم « 4 » وشاوِرْهُم فِى الامر « 5 » به صلاح و سداد نزديكتر است و حيران و پشيمان نخواهد شد .
مولى على ( عليه السلام ) مىفرمايند رسول اللّه ( صلى الله عليه وآله ) مرا به سوى يمن فرستادند و سفارش كردند كه :
« يا علىّ ما حارَ مَنْ استخار و لانَدم مَنْ اسْتَشارَ »
« اى على ، كسى كه طلب خير كرد حيران نمىشو و كسى كه مشورت كرد پشيمان نمىگردد » . « 6 »
كسى كه با صاحبان عقل مشورت كرد از انوار عقول آنها نور گرفته است : « مَنْ
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 18 ، صفحه 382 ( احاديث از اول بحث تا اينجا را نيز مىتوانيد در ، جلد 4 ميزان الحكمه ، صفحه 35 تا 40 در بحث رأى بيابيد ) .
( 2 ) . سفينة البحار ، جلد 1 ، صفحه 718 در بحث « شَور » .
( 3 ) . غرر الحكم ، ميزان الحكمه ، جلد 4 ، صفحه 40 .
( 4 ) . سوره شورى ، آيه 159 .
( 5 ) . سوره آل عمران ، آيه 159 .
( 6 ) . بحار الانوار ، جلد 75 ، صفحه 100 . .