( مرتب در حال ذكر و ياد اويم ) . « 1 »
پرهيزگار و خداترس خوف دارد ، كه دچار « سمعة » شود ، گويند : ريا در حال عمل و « سمعه » بعد از آن است ، دوست دارد به گوش مردم برساند كه چه كرده است ، گرچه موجب بطلان عمل نيست ولى ثواب و اجر را نابود مىكند .
پرهيزگار مىترسد از سمعهاى كه در روايت رسول گرامى ( صلى الله عليه و آله ) است : اگر كسى بنائى از روى رياء و سمعه بسازد ، روز قيامت او را تا هفت طبقه زمين حمل كرده و سپس طوقى از آتش به گردن او مىگذارند ، و او را در آتش رها مىكنند ( در روايت دارد كه پرسيديم ) يا رسول الله ( صلى الله عليه و آله ) چگونه بنائى ريائى و برحسب سمعه بنا مىشود فرمود : « بنا مىكند بيشتر از مقدار كفايت ( يعنى بيشتر از آن مقدارى كه نياز دارد خرج مىكند ) يا براى مباهات و افتخار كردن بنا مىكند » . « 2 »
سمعهاى كه در روايت از رسول گرامى ( صلى الله عليه و آله ) است : « كسى كه قرآن را بخواند و مرادش سمعه و چيز گرفتن باشد ، خداوند را ملاقات مىكند در روز قيامت در حالى كه صورتش استخوان است و گوشتى بر آن نيست ، و قرآن به پشت گردن او زده و داخل آتشش مىكند ، و سقوط مىكند در آتش با كسانى كه سقوط در آن كردند » . « 3 »
فرد متّقى مىترسد ، كه عملش بواسطه گناه حبط شود ، وقتى طوفان گناه مىآيد اعمال صالح مثل خاكستر در دم توفان به
هر سو پراكنده مىشود أَعْمَالُهُمْ كَرَمَاد اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِى يَوْم عَاصِف « 4 »
ريا و سمعه و عجب و حبط اعمال ، آفاتى براى اعمال صالح متقين است و اگر اينها هم نباشد
« فَما قَدرُ اعْمالِنا فى جَنْبِ كَرَمِك » :
« اعمال ما چه ارزشى در برابر كرم
هامش
( 1 ) . مستدرك ، جلد 1 ، صفحه 17 - ميزان الحكمه ، جلد 6 ، صفحه 53 .
( 2 ) . بحار الانوار ، جلد 76 ، صفحه 360 - ميزان الحكمه ، جلد 4 ، صفحه 500 - 499 .
( 3 ) . ثواب الاعمال ، صفحه 337 - ميزان الحكمه ، جلد 4 ، صفحه 29 .
( 4 ) . سوره ابراهيم ، آيه 18 . .