[ فارِغ : ]
« أُمِّ مُوسى فارِغاً »
« فارِغ » از مادّهء « فراغ » به معناى خالى است ، و در سورهء « قصص » منظور ، خالى از همه چيز ، جز از ياد موسى عليه السلام است ، هر چند بعضى از مفسران آن را به معناى خالى بودن از غم و اندوه گرفتهاند ، و يا خالى از الهام و مژدهاى كه قبلًا به او داده شده بود ، ولى با توجّه به جملههاى بعد ، اين تفسيرها صحيح به نظر نمىرسد . « 1 »
[ فاره : ]
« الْجِبالِ بُيُوتاً فارِهينَ »
« فاره » از مادّهء « فره » ( بر وزن فرح ) در اصل به معناى شادى زياد توأم با بىخبرى و هواپرستى است ؛ گاهى نيز به معناى مهارت در انجام كارى آمده است ، گرچه هر دو معنا با آيهء فوق متناسب است . اما با توجّه به ملامت و سرزنش حضرت صالح عليه السلام ، معناى اول مناسبتر به نظر مىرسد . « 2 »
[ فازَ : ]
« الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ »
« فازَ » از مادّهء « فَوز » در اصل به معناى نجات از هلاكت و رسيدن به محبوب است . « 3 »
[ فَاسْتَبْشِرُوا : ]
« فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ »
« فَاسْتَبْشِرُوا » از مادّهء « بشارت » ، در اصل از « بشره » به معناى صورت ، گرفته شده است ، و اشاره به خوشحالى و خرسندى است ، كه آثار آن در صورت انسان آشكار شود . « 4 »
[ فَاسْعَوا : ]
« فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ »
« فَاسْعَوا » از مادّهء « سَعى » به معناى بشتابيد مىباشد . « 5 »
[ فاسق : ]
« يَكْفُرُ بِهآ إِلَّا الْفاسِقُونَ »
« فاسق » از مادّهء « فسق » ، در اصل به معناى خارج شدن هسته از درون رطب ( خرماى تازه ) است ، به اين ترتيب گاهى كه رطب از شاخه درخت نخل سقوط مىكند و هسته از درون آن به خارج مىپرد ، عرب ، از اين معنا تعبير به « فَسَقَتِ النَّواةُ » مىكند ؛ سپس به تمام كسانى كه لباس طاعت پروردگار را از تن در آورده و از راه و رسم بندگى خارج شدهاند « فاسق » گفته شده است . « 6 »
[ فاسقين : ]
« بِهِ إِلَّا الْفاسِقينَ »
هامش
( 1 ) . قصص ، آيهء 10 ( ج 16 ، ص 44 )
( 2 ) . شعراء ، آيهء 149 ( ج 15 ، ص 332 )
( 3 ) . آل عمران ، آيهء 185 ( ج 3 ، ص 260 )
( 4 ) . توبه ، آيهء 111 ( ج 8 ، ص 190 )
( 5 ) . جمعه ، آيهء 9 ( ج 24 ، ص 139 )
( 6 ) . بقره ، آيهء 99 ( ج 1 ، ص 423 )