بعضى از مفسّران شأن نزولى براى آيات فوق نقل كردهاند كه خلاصهء آن چنين است :
جمعى از منافقان مدينه مانند « عبداللَّه بن أُبَىّ » و يارانش مخفيانه كسى را به سراغ يهود « بنى نضير » فرستادند و گفتند : شما محكم در جاى خود بايستيد ، از خانههاى خود بيرون نرويد ، و دژهاى خود را محكم سازيد ، ما دو هزار نفر ياور از قوم خود و ديگران داريم و تا آخرين نفس با شما هستيم ، طايفهء بنى قريظه و ساير همپيمانهاى شما از قبيلهء غطفان نيز با شما همراهى مىكنند .
همين امر سبب شد كه يهود « بنى نضير » بر مخالفت پيامبر صلى الله عليه و آله تشويق شوند ، امّا در اين هنگام يكى از بزرگان بنىنضير به نام « سلام » به « حُيَىِّ بن اخطب » كه سرپرست برنامههاى بنىنضير بود گفت : « اعتنايى به حرف عبداللَّه بن ابى نكن ، او مىخواهد تو را تشويق به جنگ با محمّد كند ، و خودش در خانه بنشيند و شما را تسليم حوادث نمايد . » حيى گفت : « ما جز دشمنى محمد و پيكار با او چيزى را نمىشناسيم . » سلام در پاسخ او گفت : « به خدا سوگند من مىبينم سرانجام ما را از اين سرزمين بيرون مىكنند ، و اموال و شرف ما بر باد مىرود ، كودكان ما اسير ، و جنجگويان ما كشته مىشوند . »
آيات فوق سرانجام اين ماجرا را بازگو مىكند .
بعضى معتقدند اين آيات قبل از ماجراى يهود بنىنضير نازل شده و حكايت از حوادث آيندهء اين ماجرا مىكند ، و به همين دليل آن را از خبرهاى غيبى قرآن مىشمرند .
لحن آيات كه به صورت فعل مضارع ذكر شده گرچه اين نظر را تأييد مىكند ولى پيوند اين آيات با آيات پيشين كه بعد از ماجراى شكست بنى نضير و تبعيد آنها نازل گرديد ، نشان مىدهد كه اين آيات نيز بعد از اين ماجرا نازل شده و تعبير به فعل مضارع به عنوان حكايت حال است .
* * *
چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه ( فارسى ) — صفحة 158
مساهمون: ج فرازمند
ص١٥٨