امّت بر پيامبر صلى الله عليه و آله در ذيل آيهء 105 همين سوره ، در تفسير نمونه مشروحاً بحث شده است .
بعد مىفرمايد : همهء اعمال و نيّات شما امروز ثبت و بايگانى مىشود ؛ « سپس به سوى كسى كه اسرار پنهان و آشكار را مىداند ، باز مىگرديد ، و او شما را به اعمالتان آگاه مىكند » و جزاى آن را به شما خواهد داد ( ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ) » .
* * * در آيهء بعد ، بار ديگر اشاره به سوگندهاى دروغين منافقان مىكند و مىفرمايد :
« آنها براى فريب شما به زودى دست به دامن قسم مىزنند ، و هنگامى كه به سوى آنان بازگشتيد ، سوگند به خدا ياد مىكنند كه از آنها صرف نظر كنيد ، و اگر خطايى كردهاند مشمول عفوشان سازيد ( سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ ) » .
آنها تقاضاى اعراض دارند ، امّا اعراض به معناى « گذشت » ؛ شما هم اعراض كنيد ، ولى به معناى « تكذيب و انكار » ؛ و اين دو تعبير مشابه ، با دو معناى كاملًا متضاد ، لطافت و زيبايى خاصّى دارند كه بر اهل ذوق پوشيده نيست .
سپس به عنوان تأكيد و توضيح و بيان دليل مىفرمايد : « چرا كه آنها موجوداتى پليدند » ، و بايد از چنين موجودات پليدى صرف نظر كرد : « إِنَّهُمْ رِجْسٌ » و چون چنينند « جايگاهى جز جهنّم نخواهند داشت ( وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ) ! » امّا « همهء اينها نتيجهء اعمالى است كه خودشان انجام دادهاند ( جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ ) ! »
* * * در آخرين آيهء مورد بحث اشاره به يكى ديگر از سوگندهاى آنها شده و آن اينكه :
« با اصرار و سوگند از شما مىخواهند كه از آنها خشنود شويد ( يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ) » .
سوگندى كه در آيهء قبل گذشت به خاطر اين بود كه مؤمنان عملًا واكنشى در مقابل آنها نشان ندهند ، ولى سوگندى كه در اين آيه ، به آن اشاره شده ، براى آن است كه علاوه بر جنبهء عملى ، قلباً هم از آنها خشنود شوند !
چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه ( فارسى ) — صفحة 116
مساهمون: ج فرازمند
ص١١٦