رسالهء شيخ بهايى دربارهء محمّد بن اسماعيل
رسالهء شيخ بهايى دربارهء محمّد بن اسماعيل « 1 »
تحقيق : مهدى سليمانى آشتيانى
چكيده
محمّد بن يعقوب كلينى در كتاب شريف الكافى ، حدود هزار روايت را از طريق محمّد بن اسماعيل نقل مىكند . بخش عمدهء اين روايات از فضل بن شاذان نيشابورى است . كلينى در نقل از فضل ، وقتى محمّد بن اسماعيل را ذكر مىكند ، كنيه يا نسبت او را تذكر نداده است . نزديك به بيست نفر ، محمّد بن اسماعيلْ نام ، در ميان راويان وجود دارد ، كه برخى از آنها توثيق شدهاند و برخى ضعيف هستند . شناسايى محمّد بن اسماعيلِ موجود در صدر اسناد كافى و به تَبَع آن ، نوع تعامل ما با رواياتِ فضل بن شاذان ، كه از طريق او نقل شده است ، به بحث جدى ميان اهل حديث و رجال تبديل شده است . در رسالهء كه ارائه مىشود ، شيخ بهايى معتقد است ، مراد از محمّد بن اسماعيل در صدر اسناد الكافى ، محمّد بن اسماعيل برمكى است . آراء ديگر دانشمندان و نقد نظر شيخ را در مقدمه اين رساله به اجمال مىآوريم .
كليدواژهها : محمّد بن اسماعيل ، نيشابورى ، برمكى ، ابن بزيع ، فضل بن شاذان .
درآمد
1 . مؤلف
در اين گفتارِ كوتاه ، براى بسط شرح احوال و آثار شيخ بهايى ، كه از روشنترين ستارگان سپهر علم و فضيلت است ، مجالى وجود ندارد ، ولى براى آنكه بىنصيب از
هامش
( 1 ) . دوفصلنامهء علمى تخصصى حديث انديشه ، سال دوم ، شمارهء چهارم ، پاييز و زمستان 1386 ، ص 60 - 70 .