- محمد بن على ( الصيرفى أبو سمينه ) ، كتاب الدلائل ، وى شديداً تضعيف شده است . « 1 »
- معلى بن محمد ( البصرى ) ، از وى با وصف « مضطرب الحديث و المذهب » ياد شده ولى در وصف كتب وى گفته شده : كتبه قريبة . « 2 »
بنابراين تمام منابع كافى الزاما مورد تأييد كتب رجالى نيستند ، البته اختلاف نظر در شناخت مصادر و اعتبار مؤلّفان آن طبيعى است .
اشاره به نكتهاى در اينجا مفيد است كه در كتاب كافى پارهاى روايات ديده مىشود كه از آن تحريف در قرآن برداشت شده است ، مراجعه به اين احاديث نشان مىدهد كه اين روايات از كتابهايى برگرفته شده است كه مؤلف آنها ( همچون معلى بن محمد ) يا راوى كتاب ( همچون احمد بن مهران ) در كتب رجالى تضعيف شدهاند ، بنابراين اين گونه احاديث از مصادر غير قابل اعتبار در نزد عالمان و رجاليان گرفته شده و نمىتوان مضمون آنها را به علماى شيعى نسبت داد .
ويژگىهاى متنى كافى
- در كافى غالباً تنها به نقل روايات اكتفاء مىكند ولى گاه تفاسيرى بر آنها مىافزايد ، تفسير روايات بر دو گونه است .
گونهء نخست : به نقل از راويان ديگر .
گونهء دوم : بدون نقل از كسى كه ظاهراً از خود مؤلف است .
گونهء اول : تفسير روايات به نقل از راويان
راويانى كه كلينى از آنها تفسير روايات را نقل كرده عبارتند از :
- يونس بن عبد الرحمن ( كتاب التوحيد 1 : 154 / 3 ، كتاب الزكاة 3 : 509 / 2 ، 528 / 5 ، كتاب المعيشة 5 : 177 / 15 ، كتاب الحدود 7 : 212 / 11 ) .
هامش
( 1 ) . رجال نجاشى ، ص 332 ، ش 894 ؛ رجال كشى ، ص 545 ، ش 1032 و ص 546 ، ش 1033 ؛ فهرست الطوسى ، ص 412 ، ش 625 ؛ ضعفاء ابن غضائرى ؛ مجمع الرجال ، ج 5 ، ص 264 .
( 2 ) . رجال نجاشى ، ص 418 ، ش 1117 .