نام صاحب محاسن تنها در اندك مواردى از اسناد فوق تصريح شده است .
شبيه اين امر در كتاب روضهء كافى ارقام 488 - 493 ( ر . ك . محاسن ، ص 346 - 348 ، ارقام 9 ، 10 ، 13 ، 12 ، 16 ، 21 ) هم ديده مىشود .
با عنايت به اين روش ، گاه برخى از مصادر كافى كشف شدهاند كه نام مؤلفان آنها اصلًا در مجموعهء چند سند پياپى نيامده است ، به عنوان نمونه :
- كافى كتاب نكاح ، 5 : 426 / 1 - 427 / 4 خ كتاب حسين بن سعيد مطبوع به نام نوادر احمد بن محمد بن عيسى ، ارقام 268 ، 270 ، 271 ، 272 .
- كافى ، كتاب الإيمان و النذور و الكفارات 7 : 440 / 6 - 8 خ كتاب حسين بن سعيد ، ارقام 17 ، 18 ، 19 همچنين 7 : 454 / 1 - 455 / 5 خ كتاب حسين بن سعيد ، ارقام 28 ، 38 ، 39 ، 68 ، 70 .
البته در 455 / 3 كافى ، نام حسين بن سعيد ديده مىشود .
شبيه همين روش را با مقايسهء مواردى از كافى با نقليات شيخ طوسى از كتاب حسين بن سعيد دنبال كرده ، بهرهگيرى شيخ كلينى را از كتاب حسين بن سعيد ( اجزاء مفقود كتاب ) به اثبات رساندهايم ، به عنوان نمونه :
- كافى كتاب النكاح 5 : 476 / 1 - 477 / 3 خ تهذيب 8 : 210 / 746 - 748 در سند ص 477 / 3 كافى نام « الحسين بن سعيد » ديده مىشود .
- كافى ، كتاب العتق 6 : 180 / 1 - 3 خ تهذيب 8 : 216 / 768 - 770 در سند ص 180 / 3 كافى نام « الحسين بن سعيد » آمده است .
البته اين احتمال كه كافى روايات فوق را با واسطهء كتاب ديگرى از كتاب حسين بن سعيد برداشته باشد مىتواند مطرح باشد ولى بدون بكارگيرى قاعدهء تبديل اسناد ، ارتباط دو كتاب كافى و حسين بن سعيد توجيهپذير نيست ، توضيح بيشتر اين بحثها در اين مقال نمىگنجد .
ب - منابع مفقود كافى ( در كتاب الروضة )
در غالب احاديث كتاب روضه چند سند پياپى به يك راوى خاص منتهى مىگردد
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — صفحة 321
مساهمون: محمد قنبرى
ص٣٢١