در كتاب الغدير آقاى امينى هم در ذيل مؤلفان غدير نامى از كلينى نيست . شايد در يادداشتهاى چاپ نشده استاد بتوان راهى براى اين مسئله يافت . به هر حال در فهارس طوسى و نجاشى و ديگران و يا مناقب ابن شهر آشوب نامى از اين كتاب ديده نشد .
البته ادعا شده كه نام اين كتاب كلينى در البلد الأمين كفعمى آمده است ؛ نسخهاى الكترونيكى كه از كتاب البلد الأمين در اختيارم هست ، مشتمل بر مقدمهاى در معرفى مصادر كفعمى نيست و من اگر حافظهام اشتباه نكند ، بخشهايى از متن و حواشى مهم آن ، در نسخههاى چاپى اين كتاب موجود نيست . بايد به نسخههاى خطى اين كتاب مراجعه كرد و من نمىدانم كه آيا نسخههاى كامل اين كتاب همينك به سادگى قابل دسترسى هست يا نه . به هر حال كفعمى معمولًا مصادر خود را نام مىبرد و برخى از منابع همچون الذريعة همواره به منابع او اشاره داشتهاند ؛ چه در اين كتاب و چه در كتاب مصباح كه آن هم ظاهراً در برخى چاپهاى موجود ناقص است و حواشى آن به طور كامل موجود نيست . به هر حال بهتر است دوستى روى اين موضوع كار كند .
آنچه در معرفى كتاب البلد الأمين در الذريعة آمده است ، با نسخهء چاپى كه در اختيارم هست ، تفاوت زيادى دارد .
به هر حال در البلد الأمين چاپى كه در اختيار من هست ، بخش مقدمه محذوف است ، اما در مصباح همو ، نام كتاب خصائص يوم الغدير در ليست منابع ، آمده است ( ص 773 ) اما نه منسوب به كلينى ، بلكه نويسنده آن تعيين نشده و در خود متن چاپى هم در جايى ، مؤلف از آن استفاده نكرده است . در الصراط المستقيم معاصر بزرگتر او يعنى بياضى نيز در مقدمه ( 1 / 5 ) ، نام كتاب خصائص يوم الغدير آمده است و آنجا نيز نويسندهء كتاب مشخص نيست . به هر حال در مورد كتابهاى قدما ، ارجاع منابع متأخر نمىتواند چندان مفيد باشد . كلينى اگر كتابى در اين موضوع داشت ، طبعاً توسط طوسى و نجاشى و يا دست كم ابن شهر آشوب كه تقريباً بيشتر كتابهاى غدير را در مناقب آل أبى طالب معرفى كرده است و يا وسيله ابن طاووس شناسايى مىشد .
به هر حال با توجه به اينكه عمده منابع كفعمى ، گويا برگرفته از آثار ابن طاووس بوده ،
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — صفحة 272
مساهمون: محمد قنبرى
ص٢٧٢