شرط چهارم : غنى بودن
پس واجب نيست زكات فطره بر فقير ؛ يعنى كسى كه مالك قوت ساليانهء خود نباشد ، به تفصيلى كه سابقا مذكور شد « 1 » .
و هرگاه فقير عيال شخصى ديگر باشد ، بر آن شخص واجب است كه زكات فطرهء او را بدهد . بلى ، مستحب است از براى فقير كه هرگاه [ مى ] تواند ، زكات فطرهء خود « 2 » را بدهد و اگر يكسر فطره را با عيال خود دست به دست بگردانند و بعد از آن به فقيرى ديگر بدهند ، همهء ثواب فطره را درمىيابند . و در اين صورت هرگاه بعضى از عيال صغير باشند ، ولىّ او از جانب او دست گردان مىكند .
و ظاهر آن است كه هرگاه به فقيرى ديگر هم ندهند ، بلكه آن شخص آخر به يكى از اينها كه اول دادهاند بازبدهد ، به عمل آمده باشد . و بهتر آن است كه در اين صورت كه از ميان خود بيرون نكند دست گردان شود كه شخص آخر به واجب النفقهء خود ندهد ، مثل اينكه برادر به برادر دهد يا به خواهر دهد و امثال اينها .
بلى ، هرگاه فقير پيش از غروب آفتاب روز آخر رمضان توانگر شود ، واجب است بر او كه فطره بدهد . و همچنين هرگاه طفل پيش از غروب بالغ شود ، يا ديوانه عاقل شود ، يا بنده آزاد شود . و هرگاه بعد از غروب و پيش از ظهر روز عيد ، فقير توانگر شود ، يا طفل بالغ شود ، يا ديوانه عاقل شود ، يا بنده آزاد شود ، فطره بر آنها واجب نيست ، بلكه سنّت است . و هرگاه بعد از ظهر روز عيد باشد ، سنّت هم نيست .
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 228 ، فصل اول از مبحث اول از مطلب سوم .
( 2 ) . ب : + « و عيال خود » .