فصل اول در معناى مضاربه و در صيغهء او
[ معناى مضاربه ]
بدان كه مضاربه عبارت است از آنكه كسى مالى به ديگرى بدهد كه تجارت كند ، به شرط اينكه حصّهاى از انتفاع از او باشد . و آنكه مال مىدهد او را مالك مىگويند و آنكه مال مىگيرد او را عامل و ساعى مىگويند .
و توضيح كلام در اين مقام آن است كه : كسى كه مال بدهد به ديگرى كه تجارت كند از چهار صورت بيرون نيست :
اول : اينكه شرط كنند كه انتفاعى كه حاصل شود ، در ميان هر دو باشد ؛ يعنى هر يك قدر معيّنى از انتفاع را داشته باشند . و اين را مضاربه مىگويند و اهل حجاز اين را قراض مىگويند .
دوم : اينكه شرط كنند كه همهء انتفاع از مالك باشد . و اين را علماء بضاعت مىگويند .
سيم : اينكه شرط كنند كه هرچه از او به هم رسد با مالك رجوعى نباشد و بالتمام از عامل باشد . و اين عبارت است از قرض « 1 » ، كه احكام او قبل مذكور شد .
هامش
( 1 ) . طباطبايى : به شرط قصد حقيقت آن و نصب قرينهء آن .