تخطي إلى المحتوى الرئيسي

محقق اردبيلى ( فارسى ) — صفحة 273

مساهمون:

ص٢٧٣
نسخه كتاب و مؤلف آن آمده : « فقه شاهى داريم داراى دوگونه نگارش يا ورسيون كه بيش از 969 و 980 [ ق ] ساخته شده و ارشاد و زبدة الفقه هم خوانده شده است . من در فهرست دانشگاه [ ج 16 / 80 و 81 ] ش 5744 نسخه‌هاى آن را برشمردم و از كسانى كه اين دفتر از آنها دانسته شده است ، مانند تاج الدين حسن استرابادى شاگرد محقق حلى و همچنين محقق احمد اردبيلى ياد كرده‌ام . ( دانشگاه ، 5 : 1763 و 16 : 80 - ايوانف ، 2 : 269 ش 383 به نام زبدة الفقه - گنج بخش منزوى ، 2173 - شهرستانها ، 449 - ملك ، 2170 و 1 / 3029 - فهرست يزد ، 1 : 44 و 2 : 67 - مجلس ، 13 : 29 - گويا بادليان ، 1785 - ذريعه ، 16 : 294 ) . در سرگذشت مجلسى از مهدوى ( 2 : 206 ) از چنين دفترى به نام « فقه المجلسى » ياد شده است . نمىدانم جامع المسائل فقه اماميه نسخه شمارهء 2558 كتابخانهء دانشگاه پرينستن نوشته 977 ( نشريه ، 9 : 25 ) همين است يا نه . » در دائرة المعارف اسلامى و همگى شيعه ج 2 / 119 آمده : « از تأليفاتش . . . 6 - الزبدة در فقه اولش حمدنا محدود معبودى . . . » و لكن به‌طور قطع مؤلف اين كتاب محقق اردبيلى و علامه مجلسى نيستند . همانطورى كه گذشت مؤلف اين كتاب ، چندين نفر از علماى قرن 10 و 11 دانسته شده و نيز نسخه‌هاى اصل كتاب هم با هم متفاوت است ، بعضى از نسخه‌هاى كتاب مشتمل بر نوزده فصل است و بعض ديگر مشتمل بر هيجده فصل . نسخه‌هايى كه داراى 18 فصل است ، آغاز نسخه‌شان : « الحمد للّه العلى الذى اجتبى حبيبه المجتبى . . . » و نسخه‌هايى كه داراى 19 فصل است ، آغاز نسخه‌شان : « حمدنا محدود معبودى را كه كائنات را به خورشيد آسمان رسالت و نور بدر ولايت درجهء ظهور داد . . . » امّا پايان و انجام هر دو نسخه يكسان است : « . . . و اگر قاتلان متعدد باشند