است ، سر و پا را مسح نمايد . « 1 »
در خصوص مسح عموم اهل سنت شستشوى پا را لازم دانسته و به وجوب مسح در مورد سر حكم دادهاند ، امّا اماميه اتفاق نظر دارند كه در وضو بايستى مقدارى از سر و پا مسح شود و شستشو را صحيح نمىدانند . با توجه به تفاوتى كه معناى مسح با غسل و شستشو دارد ، برخى فقها مسح را مقيد كردهاند به اينكه نبايد همراه با آن هيچگونه جريان آبى صورت گيرد و الا مسح باطل است . « 2 »
سيد مرتضى مسح سر و رجلين ( دو پا ) را با بلة اليدين ( ترى حاصل از وضو در دو دست ) صحيح دانسته و اضافه كرده كه آب جديدى نبايد به دستهاى خود بزند اگر ترى نماند وضو بايد اعاده شود . « 3 » ابن زهره نيز همان قول را به دليل اجماع برگزيده است و باز سخنى از جرى به ميان نياورده است . « 4 »
محقق حلى در مختصر النافع مسح به باقيماندهء ترى دست به آنچه كه مسماى مسح است را از اعمال وضو ذكر كرده « 5 » و در شرايع نيز همين قول را آورده و ادامه داده است كه :
واجب است با ترى وضو باشد و به كار بردن آب جديد براى مسح جايز نيست و اگر دو دستش خشك شده بود ، از ريش يا موهاى چشم و ابرو ( كه معمولا ترى را تا مدت بيشترى نگه مىدارد ) دستهايش را رطوبتى كند و مسح نمايد و اگر در آنها نيز ترى نمانده بود ، وضو را اعاده كند . « 6 »
هامش
( 1 ) . فرهنگ معارف اسلامى ص 1785 .
( 2 ) . جواهر الكلام ج 2 ، ص 199 .
( 3 ) . انتصارص 138 - 140 .
( 4 ) . غنية ص 492 .
( 5 ) . مختصر النافع ص 6 .
( 6 ) . شرايع الاسلام ج 1 ، ص 16 و 17 .