با اينكه مقدّس اردبيلى با شاه عبّاس هم عصر نبوده قضاياى مختلفه از مراوده ومكاتبه محقّق اردبيلى با أو نقل مىكنند حتى مرحوم صاحب روضات نوشته است :
شاه عباس صفوى موسوى در تعظيم وتجليل أو مبالغه مىكرد وهر چيز زيبا را براي أو مىفرستاد ! ! ! واز جناب ايشان توجّه به إيران را درخواست مىكرد وآن مرحوم در جواب نامهء ايشان به شدّت از قبول كردن اين خواهش تحاشى مىكرد وراضى بود آنچه كه توفيق يافته در أقامت در آن مقام . « 1 »
مىبينيد در اين نقل « ويرسل إليه بكلّ جميل من المرسول » يك نوع نسبت مجعوله است كه به آن جناب داده مىشود كأنّه ايشان جوايز واعطاى شاه عباس را مىپذيرفته است در حالي كه عقيدهء فقهى آن مرحوم در كتاب خراج برخلاف اين حكايت است وتأييد شيخ إبراهيم بن سليمان القطيفي است ( كه جايزهء شاه طهماسب را ردّ كرده بود وكتاب قاطعة اللجاج في حلّ الخراج محقّق كركى را ردّ كرده كتاب السّراج الوهاج را تأليف كرد ) چنانكه صاحب أعيان الشيعة تصريح كرده است آيا مىشود برخلاف عقيدة واجتهاد خود جوايز شاه عباس را پذيرفته باشد ؟ ! ! وقال في الرياض : « وينسب إليه رسالة فارسية في حرمة الخراج » در رياض العلما گفته است : براي أو رسالهاى است فارسي كه در حرمت خراج نوشته شده است . رجوع كن به جلد اوّل رياض ، صفحهء 57 .
همچنين نقل حكايت نامهء مختصرهء به شاه عبّاس اوّل نوشته وبه دست مردى كه مقصّر خدمت بوده وبه مشهد أمير المؤمنين پناه برده واز اردبيلى خواسته است كه به سلطان نامه بنويسد أو را اذيت ننمايد وأو نوشته باشد
هامش
( 1 ) - روضات الجنات : 1 / 83 .