تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 610

/ 656 سرانجام به جايى مىرسند كه رباخواران براى تأمين منافع حرام خود با دشمن خارجى ضد امت و ملت خود همكارى مىكنند . اسلام ربا را حرام كرده و عذاب ربا خواران را همچون عذاب كفار داشته است : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا الرِّبَوا أَضْعافاً مُضاعَفَةً وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ - اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! ربا را دو و چند برابر مخوريد و از خدا بترسيد ، باشد كه رستگار شويد . » [ 131 ] « وَ اتَّقُوا النَّارَ الَّتِي أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ - و از آتشى بترسيد و از آن بپرهيزيد كه براى كافران آماده شده است . » هيچ چيز جز تقواى موجود در نفوس نمىتواند از رباخوارى جلوگيرى كند ، بدان سبب كه ربا رمز بهره كشى زشت و كريه است ، و اسلام تنها رمز را حرام نساخته ، بلكه بهره‌كشى را در همهء گونه‌هاى آن حرام داشته كه از آن جمله است احتكار و حيله‌گرى در معامله و زياده طلبى در سود بازرگانى و دزدى آشكار و پنهان و رشوه‌خوارى و نظاير اينها ، و محدود كردن آزادى تجارت و زراعت و صناعت به خاطر تأمين منافع ثروتمندان . بنا بر اين واجب است كه جامعهء اسلامى داراى و جدان زنده‌اى باشد كه در شكل پرهيزگارى و ترس از خدا پيدا مىكند ، و در آن به سبب وجود همين و جدان بهره‌كشى رايگان از مردمان و حرص و آزى كه سبب آن است نابود شود ، و به جاى آن خوشبختى و رستگارى نصيب آن جامعه شود ( لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ) . [ 132 ] هنگامى كه جامعه از بهره‌كشى پاك شود ، از بيشتر اسباب گردنكشى و نفاق پاك شده ، و آمادهء براى فرمانبردارى از رسول خدا است ، مخصوصا در داور قرار دادن رسول در اختلافات نژادى و قومى و مصلحتى برخاستهء در ميان گروه‌هاى مختلف آن جامعه ، و لذا قرآن مىگويد : « وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ - و از خدا و پيغمبر فرمانبردارى كنيد ، باشد كه به رحمت رسيد . »