نگفته است كه : « من يعتصم بهما » ( - هر كه به آن دو چنگ زند ) ، بلكه گفته است « باللّه » براى بيان اين كه آن دو يك چيز است .
[ 102 ] ايمان آوردن بشر به پروردگارش و كتابها و فرستادگان او آسان است ، ولى ايستادگى بشر در برابر شهوات ، كه همچون آتشفشانى فوران مىكنند و در برابر فشارهايى كه از هر سو بر او وارد مىآيد ، دشوار است ، مگر اين كه آدمى از پروردگارش بترسد و به ياد بزرگى او و به ياد مرگ و روز حساب باشد ، و بر اثر آن متقى و پرهيزگار شود .
اگر شخص در برابر شهوتها يا فشارهاى زندگى سست شود ، گاه در لحظهء سستى و دور شدن ايمان كافر از دنيا مىرود ، و به همين سبب بر او لازم است كه براى مقاومت كردن تا حد مرگ مصمم باشد و همهء فشارها را به مبارزه بخواند ، و فرمان خدا چنين است :
«
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
- اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! از خدا بدانسان بترسيد كه شايستهء ترسيدن از خدا است ، و مبادا بميريد مگر آنكه مسلمان باشيد . » « حق تقاة اللَّه » عبارت از مصمم بودن بر قرار گرفتن در خط رسالت تا مرگ است .
مناسبت سخن گفتن از استقامت و استمرار در اين جا ، مقاومت كردن در برابر فشارهاى انحراف در جهت كفر بعد از ايمان است كه قرآن در آيهء پيشين از آن سخن گفت ، و نيز به مناسبت سخن گفتن از ضرورت يگانگى است ، چه اختلاف جز از سستى تقوى در جانها به وجود نمىآيد .
[ 103 ] اعتصام به كتاب خدا و به مردى كه مجسم كنندهء اين كتاب است ، همان ريسمان خدا است كه آيهء نخستين از آن سخن گفت ، و آن راه يگانه براى آن يگانگى حقيقى است كه بدون آن وحدت و يگانگى معنايى ندارد ، بلكه نتيجهء آن پراكندگى و نفاق است .
«
وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا
- و به ريسمان خدا چنگ زنيد