«
وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ
- و شما كسانى را شناختيد كه حرمت روز شنبه را نگاه نداشتند ، و ما به ايشان گفتيم : بوزينگان به دور افكنده باشيد . و خوار و ذليل شويد . » [ 66 ] و اين سنّت خدا در زندگى است كه مكرر در مكرر آدمى را مهلت مىدهد و اگر توبه نكند به سختى او را مجازات مىكند تا براى ديگران عبرت باشد .
«
فَجَعَلْناها نَكالًا لِما بَيْنَ يَدَيْها وَ ما خَلْفَها
- پس آنان را عبرت كسانى كه نزديك ايشان بودند و كسانى كه پس از آنان آمدند ساختيم . » بدان سان كه عذابى براى پيشينيان بودند و سپس براى كسانى كه به ايشان پيوستند .
هر عذاب الاهى نسبت به كسانى كه مستقيما بر آنان فرود آمده شديد است ، و آثار آن براى آينده باقى خواهد ماند . و عذاب الاهى تعبيرى راستين از عمل خود انسان و ترجمهء واقعيت آن است نه چيزى بيشتر .
و هر عملى كه انسان به آن قيام مىكند ، آثار منفى خود را بر مجتمع حاضر او ، و نيز بر نسلهاى آينده ، بر جاى مىگذارد ، و بنا بر اين بر آدمى واجب است كه دو بار پيش از هر عمل بينديشد و مطمئن شود كه عمل او اثرى منفى بر ديگران نخواهد داشت . همان گونه كه بر مردمان دانستن اين امر لازم است كه هر كارى كه گروهى از ايشان به آن بپردازند ، به زودى آثار آن بر همهء آنان انعكاس پيدا مىكند ، و با شدت و به جدّ از جريان يافتن كارهاى بد جلوگيرى كنند .
اما پرهيزگاران تنها بهرهمندان از عذاب اين گروهند ، چرا كه از آن عبرت مىگيرند و آن را به جزء شايستهاى از رفتار و طرز تفكر خويش مبدل مىسازند ، نه اين كه بار ديگر آن را تكرار كنند :
«
وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ
- و موعظه و بيم دادنى براى پرهيزگاران است . »