[ تثير ] : إثارة ، آشكار كردن چيزى است و انكشاف آن ، أثار الارض يعنى زمين را كشت كرد .
[ الحرث ] : هر زمين است كه آن را براى كشت آماده كنند ، و حرث پاشيدن دانه بر زمين براى كشت است .
[ مسلمة ] : عارى از عيوب .
[ شية ] : شيه در رنگ ، لكهاى است كه با رنگ كلى زمينه تفاوت دارد .
72 [ ادّارأتم ] : به معنى اختلاف پيدا كرديد و اصل آن تدارأتم است . و اصل معنى درأ دفع كردن همچون در
« يَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذابَ »
.
/ 168
داستان ماده گاو : درسها و عبرتها
رهنمودهايى از آيات :
هنگامى كه در امت روح تنبلى انتشار پيدا كند ، به پيچيدن با احكام شرعى مىپردازد تا اگر بتواند از آنها بگريزد . مىبينى كه مردمان به مشتى از قشريّات مىپردازند و آنها را جانشين حقايق واقعى مىسازند . و داستان بنى اسراييل با گاو چنين حالتى را در آنان تجسم مىبخشد .
اين داستان دليل بر آن است كه بنى اسراييل در آن هنگام يكباره به رسالت موسى ( ع ) كافر نشدند ، بلكه بر عكس خواستار به كار بستن تعاليم الاهى بودند .
چيزى كه هست ترديد و سستى در تصرفات آنان آشكار است و اين چيزى بود كه آن را وسيلهء به عقب انداختن انجام كارهاى واجب خود مىكردند ، و اين عمل را در زير پوشش تشبّث به پوست تعليمات دينى نه به مغز و حقيقت آن انجام مىدادند ، از