ذكر از سجدهء آخر [ 1 ] است اگرچه سر از سجده برنداشته باشد [ 2 ] پس واجب است [ 3 ] كه بنابر سه نهد و نماز را به اتمام رساند ، و بعد از سلام دادن يك ركعت احتياط ايستاده بگزارد [ 4 ] يا دوركعت نشسته .
دوم : شكّ كردن ميانهء سه و چهار خواه سجدتين را به اتمام رسانيده باشد و خواه نرسانيده باشد ، پس بنابر چهار نهد و احتياط [ 5 ] به طريق سابق بجا آورد .
سوم : شكّ كردن ميانهء دو و چهار بعد از اكمال سجدتين ، پس بنابر چهار نهد و دو ركعت ايستاده بهجهت احتياط بگزارد . وشيخ ابنبابويه شكّ ميانهء دو و چهار را باطل مىداند « 1 » .
چهارم : شكّ كردن ميانهء دو و سه و چهار بعد از اكمال سجدتين ، پس بنا برچهار نهد و دو ركعت احتياط ايستاده بگزارد و دو ركعت نشسته ، و مخيّر است در تقديم
هامش
محلّ تأمّل است ، احتياط به عمل شكّ و اعادهء نماز خوب است . ( دهكردى )
[ 1 ] - بلكه به سر برداشتن از سجدهء آخر است ، و لكن احوط در صورت عروض شكّ قبل از سربرداشتن چه بعد از فراغ از ذكر ، چه قبل از آن ، عمل نمودن به موجب همان شكّ و اعادهء نماز است . ( خراسانى )
[ 2 ] ولى ترك احتياط به اتمام نماز و اعادهء آن ننمايد . ( صدر )
[ 3 ] اگر پيش از سر برداشتن از سجده دوم شكّ كند ، پس احوط اجزاء حكم مذكور و اعادهء نماز است . ( كوهكمرهاى )
[ 4 ] احوط در اين صورت بعد از اتمام و نماز احتياط اعادهء نماز است . ( تويسركانى )
* اگرچه احوط جمع ميان هر دو است با مقدّم داشتن يك ركعت ايستاده و اعادهء نماز . ( خراسانى )
* و احوط جمع ميان هر دو است با مقدّم داشتن يك ركعت ايستاده و اقوى اكتفاء به يك ركعت قيام است . ( مازندرانى )
* و لكن احوط جمع ما بين هر دو است به تقديم يك ركعت ايستاده ، و احوط از اين اعادهء نماز است نيز . ( يزدى )
[ 5 ] لكن در اين صورت هرگاه جمع كند دو ركعت نشسته را مقدّم دارد . ( يزدى )
( 1 ) شيخ صدوق ، مقنع : 102 .