در قيام [ 1 ] شكّ كند كه سجود كرده يا نه ، امّا در دوصورت آخر بعضى از [ 2 ] مجتهدين برآنند كه سجود را بجا بايد آورد . [ 3 ] « 1 »
و بدانكه هر گاه فعلى از افعال مشكوك فيه را در محلّ تلافى كند و بعد از آن ظاهر شود كه آنرا به جا آورده پس اگر آن فعل ركن است نماز باطل مىشود و اگر ركن نيست نماز صحيح است . و اگر بعد از فوت محلّ تلافى كند نماز باطل است خواه آن فعل ركن باشد و خواه غيرركن .
بحث دوم در شكّ در عدد ركعات :
بدانكه شكّ در عدد ركعات نماز مغرب [ 4 ] موجب بطلان نماز است ، و همچنين شكّ ميانهء يك ركعت و دو ركعت [ 5 ] هرچند در نماز چهار ركعتى باشد .
و هر گاه در نماز چهار ركعتى شكّ در ميانهء عدد ركعات [ 6 ] واقع شود ، مشهور از آن دوازده صورت است :
اوّل : شكّ كردن ميانهء دو و سه بعد از اتمام سجدتين - و اتمام آن [ 7 ] بهفارغ شدن از
هامش
الاحوط . ( نخجوانى ، مازندرانى )
[ 1 ] - اقوى در اين صورت بجا آوردن سجود است . ( دهكردى )
[ 2 ] قول اين بعض در صورت اخيره از اين دو صحيح و منصوص است . ( كوهكمرهاى )
* قول آن بعض در صورت دوم از اين دو قوى است . ( يزدى )
[ 3 ] و اين قول اقوى است اگر شكّ كند در وقت شروع در قيام و اگر در اثناء تشهّد باشد احوط عدم التفات به شكّ است و اعادهء نماز بعد از اتمام . ( خراسانى )
[ 4 ] و همچنين شكّ در نماز صبح . ( دهكردى )
[ 5 ] اگرچه در نماز چهار ركعتى باشد . ( مازندرانى )
* و همچنين شكّ در نماز دو ركعتى كه واجب باشد ، و همچنين ميانهء دو و زيادتر پيش از اكمال سجدتين چنان كه گذشت . ( يزدى )
[ 6 ] بعد از احراز دو ركعت . ( مازندرانى )
[ 7 ] اتمام سجدتين بهرفع رأس از سجدهء اخيره است و بعد ازفارغ شدن از ذكرقبل از رفع رأس
( 1 ) شهيد اوّل ، ذكرى 4 : 63 .