جواب علامه به نامهء دوم
به عرض شريف مىرساند نامهء شريف دوم زيارت شد . قبلًا نيز يك نامهء ديگرى رسيده بود كه تاكنون پاسخ آن نوشته نشده . اصولًا در زمستان گذشته در اثر كسالت مزاج و ناراحتى اعصاب ، نه تنها نامهء جناب عالى ، بلكه نامههاى زياد ديگرى كه در اين مدت رسيده ، تا امروزها براى هيچ كدام نتوانستهام جواب بنويسم . امروزها كه كمى حالم رو به بهبودى است تدريجاً جواب مىفرستم . به هر حال ، عذر گذشته را مىخواهم .
عرض كنم روشى كه براى ما در همه حال و همهء شرايط در حد ضرورت است ، روش بندگى و به عبارت ديگر روش خداشناسى است و راه آن طبق آنچه از كتاب و سنت برمىآيد ، همانا ياد خدا و امتثال تكاليف عملى است ؛ يعنى همان مراقبه و محاسبه است كه در نامهء اولى خدمتتان عرض شد .
فعلًا به اين ترتيب كه هر صبح كه از خواب بيدار مىشويد تصميم بگيريد كه خدا را فراموش نخواهيد كرد . آنگاه به طور استمرار خود را در برابر خدا تصور كنيد و شب ، وقت خواب به حساب كارهاى روز بپردازيد . اگر غفلتى شده استغفار و توبيخِ نفس و اگر نشده حمدى به خدا بكنيد .
و ضمناً براى تقويت ذكر تا چهل روز ، روزى هزار مرتبه طرف صبح با توجه تام ، كلمهء طيبه
« لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ » *
بگوييد . « حالِ بندگى » كه از اين روش به دست مىآيد ، الگو و مقياس همهء حالات زندگى است .
والسلام عليكم
محمدحسين طباطبائى
توضيح
چهلروز : عدد چهل و چهل روز ، در ميان اهل معنا داراى ويژگى است . پيامبر ما در