اعمالشان رسيدگى حقيقى مىنمايد و ميان ايشان به حق قضاوت و داورى مىفرمايد و در نتيجه حق هر ذى حق را به وى مىرساند و داد هر مظلومى را از ظالمش ، مىگيرد و پاداش عمل هر كس را به خودش مىدهد گروهى به بهشت جاودان و گروهى به دوزخ جاودان محكوم مىشوند .
اين بيان ظاهرى قرآن كريم است و البته راست و درست مىباشد ولى از موادى كه مولود تفكر اجتماعى انسان است تأليف و تنظيم شده تا فايدهاش عمومىتر و شعاع عملش وسيعتر باشد .
كسانى كه در ساحت حقايق جاى پايى و به زبان باطنى قرآن كريم تا اندازهاى آشنايى دارند ، از اين بيانات مطالبى مىفهمند كه بسى بالاتر از سطح فهم ساده و همگانى است و قرآن كريم نيز در خلال بيانات روان خود گاهگاهى به آنچه مقصد باطنى اين بيانات است ، گوشهاى مىزند .
قرآن با اشارههاى گوناگون خود ، اجمالا مىرساند كه جهان آفرينش با همه اجزاى خود كه يكى از آنها انسان است ، با سير تكوينى خود ( كه پيوسته رو به كمال است ) به سوى خدا در حركت است و روزى خواهد رسيد كه به حركت خود خاتمه داده ، در برابر عظمت و كبرياى خدايى انيت و استقلال خود را به كلى از دست دهد .
انسان نيز كه يكى از اجزاى جهان و تكامل اختصاصى وى از راه شعور وعلم است شتابان به سوى خداى خود درحركت مىباشد و روزى كه حركت خود را به آخر رسانيد حقانيت و يگانگى خداى يگانه را عياناً مشاهده خواهد نمود او خواهد ديد كه قدرت و ملك و هر صفت كمال در انحصار ذات مقدس خداوندى است و از همين راه حقيقت هر شىء چنانكه هست به روى مكشوف خواهد شد .
اين نخسيتن منزل از جهان ابديت است ، اگر انسان به واسطه ايمان و عمل صالح در اين جهان ارتباط و اتصال و الفت و انس با خدا و نزديكان او داشته باشد با سعادتى كه هرگز به وصف نمىآيد در جوار خداى پاك و صحبت پاكان عالم بالا به سر مىبرد
شيعه در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى ) — صفحة 145
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص١٤٥